AKP’nin geçtiğimiz hafta TBMM’ye sunduğu kanun teklifiyle, yapı güvenliğinin artırılması, kaçak yapılaşmayla gayret edilmesi, yangın güvenliğinin güçlendirilmesi ve tapu kadastro süreçlerinde bürokrasinin azaltılması hedefleniyor.
Teklifte, Anayasa Mahkemesi iptalleri sonrası oluşan türel boşluklar giderilirken, belediyelerin dolaylı ya da bedelsiz halde şirket edinmesi ve kooperatiflere ortak olmasına Cumhurbaşkanı onayı kaidesi getiriliyor.
Kanun teklifinde yangın güvenliği kontrolleri, kaçak yapılaşmayla uğraş, kadastro ve tapu düzeltmeleri, belediye şirketleri, Hazine taşınmazlarının kıymetlendirilmesi, afet sonrası yine inşa süreci, etraf ve iklim siyasetleri ile Anayasa Mahkemesi iptalleri sonrası işçi düzenlemelerine ait kapsamlı değişiklikler yer alıyor.
Taşınmaz değerleme bilgileri Tapu ve Kadastro’ya elektronik ortamda aktarılacak
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı kapsamında, SPK ve BDDK tarafından yetkilendirilmiş değerleme kuruluşlarının hazırladığı değerleme raporlarındaki bilgilerin, elektronik ortamda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne gönderilmesi mecburî hale getiriliyor. Düzenlemeyle, kıymet haritalarının yeni tutulması, kamulaştırma ve toplulaştırma üzere süreçlerde sağlıklı bilgi kullanımı sağlanması ve kamu masraflarının azaltılması amaçlanıyor.
TOKİ toplumsal konut projelerine damga vergisi istisnası
TOKİ tarafından toplumsal konut ve konutla birlikte ihale edilen imal işlerinde, 31 Aralık 2027’ye kadar geçerli olmak üzere damga vergisi istisnası getiriliyor. Düzenleme, orta ve alt gelir kümesine yönelik konutların daha uygun maliyetlerle üretilmesini hedefliyor.
Site aidatlarında keyfi artışa sınırlama
Site yöneticilerinin, kat maliklerinden toplayacağı avans niteliğindeki aidatların kat malikleri heyetinin onayına tabi olması sağlanıyor. Böylelikle yöneticilerin tek taraflı ve sınırsız aidat belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılan bir başka düzenlemeyle, aidat ve avans ölçülerinin belirlenmesinde kat malikleri heyetinin yetkisi güçlendiriliyor, yöneticilerin keyfi uygulamalarına karşı maliklerin korunması hedefleniyor. Yapı kooperatiflerinin, son konut tamamlanmadan ve kesin maliyet hesaplanmadan ortaklara tapu periyodu yapması engelleniyor. Düzenleme ile kooperatif üyelerinin mağduriyet yaşamasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
TOKİ süreçleri dijitalleşiyor, mirasçılık dokümanı direkt alınabilecek
TOKİ’nin taşınmaz satışlarına ait müracaat ve kontratların elektronik ortamda ve uzaktan kimlik doğrulamayla yapılabilmesi sağlanıyor. Ayrıyeten TOKİ’ye, mirasçılık evrakını direkt mahkeme yahut noterden talep etme yetkisi veriliyor. TOKİ, dava ve icra süreçlerinde teminat yatırma yükümlülüğünden muaf tutuluyor.
Sosyal konut alanlarında ivedi kamulaştırma yolu açılıyor
Sosyal konut projelerinin hızlandırılması emeliyle, belirlenen toplumsal konut alanlarında bulunan taşınmazlar için evre yahut çabuk kamulaştırma kararı alınabilmesine imkan tanınıyor.
Şantiyelerde yetki evraklı ustaların kayıt altına alınması zarurî hale getiriliyor. Binaların yangın güvenliği kontrolleri ile yangın güvenlik uzmanlarının misyonları düzenleniyor. Ayrıyeten yapı denetçilerinin isimlerinin yapı ruhsatında yer alması uygulamasına son verilerek bürokratik süreçlerin azaltılması hedefleniyor.
Yangın güvenliği eksikliklerinin giderilmesinde mühlet sonu getiriliyor
Yangın güvenliğine yönelik periyodik denetimlerde tespit edilen eksikliklerin niteliğine nazaran yönetimler tarafından verilecek mühletin üst hududu belirleniyor. Konut tipi binalarda kullanımın büsbütün engellenmesinin mümkün olmaması ve belediyeler ortasında farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor. Ayrıyeten, eksikliklerin giderilmesi için ruhsat gerekmesi halinde uygulanacak yöntem netleştiriliyor.
Yapı sınıfı tereddütleri gideriliyor, yaptırımlar genişletiliyor
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42’nci unsurunda açıkça yer almayan yapı kümelerinde hangi yapı sınıfı ve kümesinin temel alınacağı netleştiriliyor. Ayrıyeten yangın güvenlik uzmanları ile güç kimlik dokümanı uzmanları için idari yaptırımlar düzenleniyor. Uydurma evrakla alınan müteahhitlik sınıflandırma dokümanıyla başlanan yapıların ruhsatının iptal edilmesi ve evrak numarasının 5 yıl müddetle geçersiz sayılması karar altına alınıyor. Kaçak yapılaşmayla uğraş kapsamında ruhsatsız yapılara hazır beton verilmesine idari yaptırım getiriliyor.
Tapu kadastroda “yanılma sınırı” tarifi yapılıyor
Kadastro ve tapu paftalarında, eski ölçüm teknikleriyle belirlenen alanlar ile yeni teknolojilerle hesaplanan alanlar ortasındaki farklara ait “yanılma hududu (tecviz)” tarifi yapılıyor. Yanılma sonu dışındaki farkların yanılgı sayılarak resen düzeltilmesi, hudut içindeki farkların ise olaya has düzeltilmesi öngörülüyor. Böylelikle tapu düzeltmelerinde bilimsel ve türel standart getiriliyor; sorumluluk ve tazminat hesaplamalarında belirsizliklerin önüne geçiliyor.
Belediye şirketleri için Cumhurbaşkanı onayı koşulu genişletiliyor
Belediyeler ve bağlı kuruluşların dolaylı yahut bedelsiz halde şirket edinmesi, şirket kurması ya da kooperatiflere ortak olması Cumhurbaşkanı onayına bağlanıyor.
Atıl Hazine taşınmazları kentsel dönüşüm ve toplumsal konut için kullanılacak
Tahsis maksadı sona eren yahut atıl kalan Hazine taşınmazlarının tahsislerinin kaldırılması, Hazine ismine tescili ve bedelsiz zamanı Bakanlık kararıyla yapılabilecek. Bu taşınmazlardan elde edilecek gelirin yüzde 40’ı değerlendirmeyi yapan yönetime, yüzde 60’ı ise ilgili kamu kurumlarına aktarılacak. Düzenleme; kentsel dönüşüm, toplumsal konut ve kamu yatırımlarına kaynak yaratmayı amaçlıyor.
Depremzedelere verilen hibe ve krediler korunuyor
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat sarsıntılarında bölgedeki hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilememesi, teslim edilen konutların iade edilerek kamu stokuna dönmesinin engellenmesi düzenleniyor. AFAD eliyle yapılan inşaatlar ile hibe-kredi takviyeli üretimler ortasındaki fark netleştiriliyor.
Öte yandan kurulda kelam alan Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Alan, kanun teklifin bilhassa 21, 22, 23 ve 24’üncü unsurlarının yer ve temel etütleri alanında çalışan meslektaşlarını direkt etkilediğine dikkat çekti.
Komisyon Başkanı Adil Karaismailoğlu ve Etraf Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Ömer Bulut, jeoloji mühendislerinin mağdur edilmeyeceğini kaydetti. Lider Karaismailoğlu, “Senin hassasiyetlerini tekrar konuşacağız” dedi.
