1980’li yılların sonunda Sedat Onur tarafından temelleri atılan marka, üretim yapmadan yalnızca tasarım ve pazarlama gücüyle 10 yıl üzere kısa bir müddette 500 mağazaya ulaşarak büyük bir rekora imza attı. Lakin bu göz kamaştırıcı muvaffakiyet, 1997 yılında kurucusunun apansız ortadan kaybolmasıyla yerini devasa bir enkaza bıraktı.
SUÇ DUYURUSUYLA KARANLIK TABLO GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
Girişimcilik stratejisini “üretmek yerine mevcut atölyeleri kullanmak” üzerine kuran yapı, bilhassa genç kitlenin erişilebilir moda arayışına karşılık vererek süratle büyüdü. 90’lı yılların ortasında cirosu trilyonlara ulaşan marka, yalnızca Türkiye’de değil, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının akabinde dış pazarda da büyük istek gördü. Fakat 1997 yılının son günlerinde gelen bir kabahat duyurusu, vitrinlerin gerisindeki karanlık tabloyu birinci sefer gün yüzüne çıkardı.
35 MİLYON DOLARLIK BORÇ
Piyasaya yaklaşık 6 trilyon lira borç taktığı tez edilen kurucunun, ailesiyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ne kaçtığının saptanması kesimde zelzele tesiri yarattı. Yapılan incelemelerde, bankalara ve factoring şirketlerine olan toplam borcun 35 milyon dolara ulaştığı, piyasaya dağıtılan çeklerin ise karşılıksız çıktığı anlaşıldı. Uzmanlar, kaçıştan evvel üzerindeki gayrimenkulleri eşine devreden ve malları tırlarla yurt dışına kaçıran bir tertiple karşı karşıya kalındığını tabir etti.
Vurgunun en ağır faturasını ise markaya üretim yapan yaklaşık 200 küçük atölye ödedi. Alacaklarını tahsil edemeyen pek çok atölye kapanmak zorunda kalırken, dokumacılık kesiminde “kriz var” söylentileri yayıldı. Kesim temsilcileri, bankaların kredi musluklarını kapatmaması için acil doruklar düzenleyerek “sektörde kriz yok, yönetimsel yanılgı var” bildirisi vermek zorunda kaldığı kaydedildi.
KONTROLSUZ BÜYÜME YANILGILARI BERABERİNDE GETİRDİ
Olayın akabinde yapılan değerlendirmelerde, markanın maliyetinin altında fiyatlarla pazara girerek sürdürülemez bir rekabet içine girdiği bildirildi. Uzmanlar, plansız büyüme ve franchise verilen mağazalarla merkez idarenin rekabete girmesinin çöküşü hızlandırdığını savundu. Ayrıyeten, alacaklılardan kaçmak gayesiyle çeklerin şirket çalışanlarına imzalattırıldığı üzere çarpıcı tezler da yargı sürecine taşındı.
Savcılık makamı tarafından hakkında 5 yıl mahpus istemiyle dava açılan Sedat Onur’dan uzun müddet haber alınamadı. Yıllar sonra uzak doğu ülkelerinde görüldüğü argüman edilse de, geride kalan binlerce mağdurun soruları karşılıksız kaldı. 1998 yılında icradan satılan Tiffany ve Tomato markası, farklı kümeler tarafından satın alınarak tekrar ayağa kaldırılmaya çalışıldı.
EFSANE MARKANIN YİNE DOĞUŞ ÇABASI
İcradan satıldıktan sonra birkaç kere el değiştiren Tiffany ve Tomato markaları, 2019 yılında yeni sahipleriyle tekrar birleşti. Yalnızca 4 mağaza ve sonlu bir ciro ile devralınan efsane isim, yapılan yatırımlarla tekrar mağaza sayısını ve istihdam kapasitesini artırmaya başladı.
