Ekolojik Araştırma Derneği (EKAD) tarafından yürütülen Deniz Kaplumbağası Araştırma, İzleme ve Muhafaza Projesi kapsamında Gümüş ile birlikte “Altın” isimli bir öbür kaplumbağaya da uydu takip aygıtı takılmıştı. Altın, Libya kıyıları boyunca beklenen klasik rotayı takip ederken, Gümüş’ün sergilediği alışılmadık hareketler uzmanlar tarafından mercek altına alındı.
ANTALYA’DAN İSPANYA’YA UZANAN SIRADIŞI DURAKLAR
Gümüş, Antalya’dan ayrıldıktan sonra açık denizi geçerek Yunan adalarında mola verdi. Akabinde İtalya ve Sicilya kıyılarına ulaşan kaplumbağa, rotasını Tunus’taki Hammamet Körfezi’ne çevirdi. Bu noktadan sonra Kuzey Afrika kıyıları boyunca batıya yönelen Gümüş; Gazze Şeridi, Mısır’daki Bardawil Gölü ve Ras el-Bar bölgelerini geçerek farklı bir çeşitle yine Sicilya’ya geri döndü.
Yolculuğuna orta vermeyen kaplumbağa, Tiren Denizi’ni ve Sardinya’yı aşarak Cezayir kıyıları boyunca ilerledi. Balear Denizi’ne giriş yapan Gümüş’ün, son olarak İspanya’nın Torrevieja kıyıları açıklarında bulunduğu saptandı. Akdeniz’in neredeyse tamamını dolaşan bu rota, Caretta caretta çeşidi için kaydedilen en kapsamlı yer değiştirme hareketlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ GÖÇ KORİDORLARINI DEĞİŞTİRİYOR
EKAD uzmanlarından Onur Kandan, Gümüş’ün bu olağandışı davranışının Akdeniz’de büsbütün yeni bir göç koridorunun keşfi manasına geldiğini söz etti. Bu tıp bir rotanın daha evvel gözlemlenmediğini belirten uzmanlar, kelam konusu davranışın yükselen deniz yüzeyi sıcaklıklarıyla kontaklı olabileceğine dikkat çekti. Deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın, canlıların klâsik hayat ve göç alanlarını değiştirdiği saptandı.
EKAD projesi kapsamında Gümüş’ün yanı sıra “Flora” ve “Fauna” ismi verilen iki kaplumbağa daha takip ediliyor. Bu kaplumbağaların da Trablus, Mersin (Yunanistan) ve İbiza üzere geniş bir coğrafyada hareket ettikleri bildirildi. Toplanan bilgiler, ısınan deniz suyunun jenerasyonu tehlike altındaki bu cinslerin hayatta kalma stratejilerini nasıl etkilediğini anlamak açısından kritik kıymet taşıyor.
DENİZ KAPLUMBAĞALARI İÇİN YENİ DATALAR TOPLANIYOR
Uydu takip aygıtlarıyla elde edilen anlık datalar, Caretta carettaların yalnızca üreme alanlarını değil, beslenme ve kışlama bölgelerini de net bir biçimde ortaya koyuyor. Gümüş’ün 24 bin kilometrelik seyahati, Akdeniz’deki ekosistemin ne kadar dinamik olduğunu ve çevresel değişimlerin hayvanlar üzerindeki tesirlerini somutlaştırdı.
Uzmanlar, bu tıp uzun soluklu izleme projelerinin deniz kaplumbağalarının korunması için stratejik yol haritaları sunduğunu vurguladı. Akdeniz’in farklı bölgelerindeki sıcaklık değişimlerinin izlenmesiyle, jenerasyonu tehlike altındaki canlılar için daha inançlı müdafaa alanlarının oluşturulması hedefleniyor. Gümüş’ün seyahatinin her basamağı bilimsel birer bilgi olarak envantere kaydedilmeye devam ediyor.
