Paleontologlar onlarca yıldır demir bakımından güçlü ortamların fosilleşme için elverişsiz olduğunu düşünüyordu. Fakat Avustralya’nın Yeni Güney Galler eyaletinde, sessiz tarım yerlerinin altında bulunan bir alan bu yerleşik görüşü altüst etti. Dailygalaxy’nin aktardığına nazaran araştırmacılar, bilimsel beklentilerle büsbütün çelişen bir keşfe imza attı.
Uzun müddet fosil avcılarının dikkatini çekmeyen koyu kırmızı, demir açısından varlıklı kaya katmanlarının içinde, kimsenin varlığını beklemediği kalıntılar saklıydı. Araştırmacılar sıradan görünen taşları kırdıklarında, harikulâde detaylara sahip fosillerle karşılaştı.
HÜCRE AYRINTILARINA KADAR VAR
Bilim insanları; kemik ya da kabuklarla hudutlu olmayan, örümcek kılları, böcek gözleri, iç organlar ve hatta pigment hücreleri üzere yumuşak dokuların dahi korunduğunu belirledi. Gondwana Research mecmuasında yayımlanan çalışmaya nazaran bu fevkalâde korunma, çapı sırf 0,005 milimetre olan ultra ince parçacıklardan oluşan “demirli beton” sayesinde gerçekleşti.
Bu mikroskobik parçacıklar dokuların içini doldurarak hudut hücreleri seviyesine kadar detayların korunmasını sağladı. Araştırmacılar, fosillerin hücresel yapılarının bile seçilebildiğini vurguladı.
“PASIN İÇİNDE DONMUŞ” TROPİK ORMAN
Keşfin yapıldığı McGraths Flat bölgesindeki korunma seviyesi bilim insanlarını hayrete düşürdü. Çalışmaya, Avustralya Müzesi Araştırma Enstitüsü’nden Matthew McCurry, Tara Jokić ve Patrick Smith liderlik etti. Araştırma, karasal canlıların bu kadar detaylı biçimde fosilleşmesinin son derece ender olduğunu ve denizel organizmalara kıyasla çok daha az görüldüğünü ortaya koydu.
Uzun mühlet demirin, organik unsurları oksitleyerek yok ettiği düşünülüyordu. Bu nedenle demirli ortamlar fosilleşme açısından “kötü aday” olarak kabul ediliyordu. Fakat McGraths Flat, farklı bir tablo sundu.
Araştırmacılara nazaran bölge, sıcak ve nemli bir tropik orman ortamında oluştu. Asidik yer altı suları, çözünmüş demiri taşıyarak eski bir ırmak sistemine ulaştı. Burada demir, suyun içinde ultra ince çökeltiler halinde tabana çöktü ve göl tabanındaki meyyit organizmaları süratle kaplayarak yumuşak dokularını hücresel seviyede kopyaladı.
FOSİLLEŞME TEKRAR YAZILIYOR
Bu keşif, demirin sanılanın tersine uygun şartlarda son derece güçlü bir fosilleşme aracı olabileceğini gösterdi. Bilim insanları, emsal şartların geçmişte düşünüldüğünden çok daha fazla bölgede var olmuş olabileceğine dikkat çekiyor.
Araştırmacılar, bu alanın nasıl oluştuğunu anlamanın, dünya genelinde benzeri fosil yataklarını bulmak için bir “rehber” fonksiyonu görebileceğini belirtiyor. Bilhassa bazalt yüklü bölgeler, eski ırmak yatakları ve düşük sülfür içeren alanlar, gelecekte yeni ve saklı fosil keşiflerine kapı aralayabilir.
ÇİN’DE EN AZ 72 BİN YILLIK TAŞ ALETLER
Öte yandan Çin’deki bir arkeolojik alanda bulunan karmaşık tarih öncesi taş aletler, insan evrimine dair yerleşik görüşleri de sarsıyor. Danjiangkou Barajı etrafındaki hafriyatlar, insan cetlerinin 160 bin ile 72 bin yıl evvel teknolojik açıdan gelişmiş taş aletler kullandığını ortaya koydu. Bu bulgular, erken insan topluluklarının bilişsel ve teknolojik kapasitesinin sanılandan çok daha ileri olabileceğine delil olarak kabul ediliyor.
