Türkiye’de dışarıda yemek yeme kültürü, son yılların en büyük maliyet imtihanından geçiyor. Bir vakitler toplumsallaşmanın doğal bir kesimi olan restoran ziyaretleri, artık aile bütçelerinde “beyaz eşya taksidi” ya da “aylık market alışverişi” ile yarışır hale geldi. Datalar, meskende pişen bir tencere yemeğin restorandaki karşılığının tam 10 katı bir bedelle tabağa geldiğini gösteriyor.
TENCERE İLE MENÜ ORTASINDAKİ FARK UÇURUM
4 kişilik bir ailenin kendi mutfağında yaklaşık 400 TL’ye hazırlayabileceği standart bir akşam yemeği, orta segment bir restoranda servis edildiğinde fatura 10 katına kadar çıkabiliyor. Ortadaki bu fahiş fark, tüketicinin yalnızca besine değil; süratle artan kira maliyetlerine, işçi masraflarına ve güç faturalarına da ortak olduğunu kanıtlıyor.
SEKTÖRDE ASIL KAR YEMEKLERDEN DEĞİL YAN ESERLERDEN ELDE EDİLİYOR
Sektör tahlilleri, restoranların asıl karı ana yemeklerden değil, “yan ürünlerden” elde ettiğini ortaya koyuyor. Kırmızı et ve balık üzere maliyetli kalemlerde kâr marjları daralırken, işletmeler hayatta kalabilmek için makarnaya, tatlıya ve içeceklere yükleniyor: Maliyeti 10-15 TL olan bir bardak meşrubat, menüde 10 katı fiyata alıcı buluyor.
Maliyeti epeyce düşük olan bir porsiyon makarna yahut patates kızartması, %300 ile %800 ortasında değişen kâr oranlarıyla “lüks tüketim” sınıfına girmiş durumda.
AVRUPA İLE MAKAS AÇILIYOR
Türkiye, klasik olarak Avrupa’dan daha uygun bir destinasyon olarak bilinse de, yeni ekonomik tablo bu algıyı bilakis çevirdi. Almanya yahut Fransa üzere ülkelerde dışarıda yemek yemenin taban fiyata oranı %3-6 düzeylerinde seyrederken, Türkiye’de bu oran iki katına çıkarak %12’leri buluyor. Bu durum, yalnızca lokal halkı değil, “ucuz tatil” beklentisiyle gelen yabancı turistleri de toplumsal medyada sitem dolu paylaşımlar yapmaya itiyor.
SERVİS FİYATI YASAKLANDI
Ticaret Bakanlığı’nın “kuver” ve “servis ücreti” üzere ek ödemeleri yasaklaması tüketici tarafında memnuniyetle karşılansa da, bölüm temsilcileri bu maliyetlerin el altından ana yemek fiyatlarına yedirilmesinden tasa ediyor.
Tüketici dernekleri ise vatandaşlara davette bulunuyor: “Menüde görmediğiniz, şeffaf olmayan hiçbir ek bedeli ödemeyin.”
