Romanya, Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya’ya gönderdiği altın ve öbür pahalı eşyaların geri alınmasının hem maddi hem de kültürel taraftan son derece kıymetli olduğunu belirtti.
Birinci Dünya Savaşı’na 1916’da dahil olan Romanya, başşehir Bükreş dahil topraklarının bir kısmını kaybedince Ulusal Banka dahil değerli birçok kurumunu Laşi (Yaş) kentine taşıdı.
ROMANYA ALTIN REZERVLERİNİ GÖNDERDİ
Romanya, o devir bütün topraklarını kaybetme riskine karşı Ulusal Banka’da bulunan altın rezervi ve öteki kıymetli eşyalarını Rusya’ya gönderme kararı aldı.
Ulusal Banka’da bulunan 91,5 ton altın ve kimi mücevher ile kültürel eşyalar Aralık 1916 ve Ekim 1917’de gemiyle Moskova’ya götürüldü.
Romanya, Birinci Dünya Savaşı’nın akabinde altınlarını geri alabilmek için teşebbüste bulundu fakat sıkıntı günümüze kadar taşındı.
Romanya Dışişleri Bakanlığı, ülkenin 1916-1917’de dönemin güvenlik tasaları nedeniyle Rusya’ya gönderdiği 91,5 ton altın rezervi ve birtakım mücevherler ile kültürel eşyaların geri verilmesine ait devam eden sıkıntıya yönelik AA’ya yazılı açıklamada bulundu.
Avrupa Parlamentosu’nun (AP), Romanya’nın gönderdiği altın ve başka bedelli eşyaları Rusya’nın iade etmesi gerektiğini belirten 4 Mart 2024 tarihli kararının anımsatıldığı açıklamada, ülkenin ulusal hazinesine Rusya’nın yasa dışı olarak “el koyduğu” savunuldu.
Açıklamada, durumun Rusya ile tahlile kavuşması gereken bir problem olduğuna işaret edilerek, şu tabirlere yer verildi:
“O devir Rusya’ya teslim edilenler, Romanya Ulusal Bankası’nın elinde bulundurduğu altın rezervlerinin yanı sıra maddi ve kültürel kıymete sahip eşyaları da içeriyor. Bunların yalnızca bir kısmı iade edildi. Münasebetiyle bu sıkıntının tahlili Romanya için son derece değerli. Sorun, Romanya ile Rusya ortasındaki siyasi gündemin en kıymetli hususlardan birisi olmaya devam etmektedir.”
ORTAK KURUL ÇALIŞMALARI TEKRAR BAŞLASIN ÇAĞRISI
Romanya’nın argümanlarını o devir hazinenin Rus temsilcileri tarafından teslim alındığı ve Moskova’ya vardığına dair imzalanan protokollere dayandırdığına vurgu yapılan açıklamada, bu protokolde Rusya’nın teslim aldığı hazineyi Romanya’ya iade etme taahhüdü verdiğini tabir etti.
Açıklamada, protokolün milletlerarası antlaşma niteliğinde olduğu ve buna Rusya’nın da itiraz etmediği belirtildi.
Romanya’nın Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya’ya gönderdiği altın rezervlerine ait sorunun kurulan Romanya-Rusya Ortak Kurulu’nca tahlil edildiği kaydedilen açıklamada, kurulda iki taraftan tarih, arşiv, finans, bankacılık ve sanat tarihi üzere alanlarda uzmanların bulunduğu aktarıldı.
Açıklamada, 2003’te oluşturulan komitenin birkaç defa bir ortaya geldiği, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik taarruzlarının başlamasıyla çalışmalara orta verildiği belirtilerek, siyasi kurallar müsaade verdiğinde ortak kurulun yine çalışmalarına başlaması talebinde bulunuldu.
