Otoyollarda yahut şehirlerarası yollarda radar kamerasını görünce frene basıp, kamerayı geçince tekrar gaza basma dönemi 2026 prestijiyle büsbütün kapandı. İçişleri Bakanlığı’nın 81 vilayette devreye aldığı ve yapay zeka ile güçlendirilen “Akıllı Koridor Sistemi”, şoförlerin anlık suratına değil, iki nokta ortasındaki “ortalama hızına” bakıyor. Üstelik yeni sistem yalnızca suratı değil, “hatalı şerit değiştirme” ve “emniyet kemeri” ihlallerini de yüksek çözünürlüklü lenslerle gece-gündüz tespit edip, cezayı e-Devlet’e düşürüyor.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Ortalama Sürat İhlal Tespit Sistemi’nin çalışma prensibi, ilkokul fizik dersindeki “Yol = Sürat x Zaman” formülüne dayanır. Örneğin; Ankara-İstanbul otoyolunda iki gişe ortası 100 kilometre olsun ve sürat hududu 140 km/s olsun. Kurallara uyan bir şoförün bu arayı en az 42 dakikada tamamlaması gerekir.
Siz gişeden (A noktası) 14.00’da girdiniz. Öbür gişeden (B noktası) 14.35’te çıktınız. Sistem çabucak hesaplar: “Bu araç 100 kilometreyi 35 dakikada gitmiş. Demek ki ortalama suratı 171 km/s.” Siz çıkış gişesindeki kamerayı görünce suratınızı 90’a bile düşürseniz, sistem çıkış saatinize bakar. Ortadaki 7 dakikalık fark, sürat limitini aştığınızın matematiksel delilidir. Ceza makbuzu, fotoğrafınızla birlikte saniyeler içinde sistemden onaylanır
MOLAYLA KURTULMAK TARİH OLACAK
Sürücüler ortasında yayılan yeni bir kent efsanesi de şudur: “Hızlı giderim, sonra bir benzinlikte 10 dakika çay içerim, ortalamam düşer.” Teorik olarak hakikat üzere görünse de, 2026 yılında sistemin açıkları kapatıldı. Artık koridorlar “Gişeden Gişeye” (uzun menzilli) değil, “Kavşaktan Kavşağa” (kısa menzilli) kuruluyor.
Özellikle Kuzey Marmara Otoyolu, İzmir-İstanbul Otoyolu ve Anadolu Otoyolu’nda kameralar her 10-20 kilometrede bir (dinlenme tesislerinin giriş ve çıkışlarına) yerleştirilmiş durumda. Yani siz mola verene kadar geçtiğiniz o 20 kilometrelik kısa parkurda sürat hududunu aştıysanız, cezayı yersiniz. Mola verip süreyi uzatmanız, yalnızca bir sonraki parkur için ortalamanızı düşürür, geçmişteki ihlali silmez. Sistem, seyahatinizi 50 modüle bölüp her birini farklı ayrı denetleyebilir.
YAPAY ZEKA DENETİM
Yeni jenerasyon PTS kameralarının tek hüneri sürat ölçmek değildir. 2026 model kameralar, “Kızılötesi (IR) ve Yüksek Çözünürlüklü” lenslere sahiptir. Bu kameralar, zifiri karanlıkta bile aracın içini gündüz üzere görüntüleyebilir.
Yapay zeka algoritmaları, çekilen fotoğrafları saniyede binlerce sefer tarayarak şunları tespit eder:
Emniyet Kemeri: Sürücünün yahut ön yolcunun kemeri takılı mı? (Koyu renk kıyafet giyseniz bile sistem kemerin gerginliğini ve açısını algılar).
Cep Telefonu: Şoförün elinde telefon var mı? Kulağına götürmüş mü?
Şerit İhlali: Kamyon ve otobüslerin yasak olan sol şeridi kullanması yahut emniyet şeridi ihlalleri. Evvelce bu cezalar yalnızca polis çevirmesinde yazılırken, artık konutunuza gelen tebligatta “Telefonla konuşurken” çekilmiş net bir fotoğrafınızı görebilirsiniz.
YÜZDE 10 TOLERANS VE SÜRAT LİMİTLERİ
Sürücülerin en çok karıştırdığı mevzu “Yüzde 10 Tolerans” kuralıdır. Evet, kanunen sürat sonunun yüzde 10 üzerine kadar ceza yazılmaz. Fakat bu bir hak değil, “cihaz yanılgı payı”dır.
Otoyollar (140 km/s): Ceza hududu 154 km/s’den başlar.
Bölünmüş Yollar (110 km/s): Ceza sonu 121 km/s’den başlar.
Akıllı koridorlarda, ortalama suratınızın 1 km/s bile tolerans hududunu aşması cezayı tetikler. Anlık radarlarda polis bazen inisiyatif kullanabilirdi lakin bilgisayar yazılımlarının inisiyatifi yoktur. Ortalamanız 155 km/s çıktıysa, o ceza yazılır.
RADAR TESPİT AYGITI KULLANMAK YASA DIŞI
Bazı şoförler, radar noktalarını gösteren aygıtlar yahut taşınabilir uygulamalarla sistemden kaçmaya çalışır. Lakin 2026 trafik mevzuatında, araçta “Radar Tespit Cihazı” bulundurmanın cezası çok ağırdır ve aygıtın müsadere edilmesini (el konulmasını) gerektirir. Ayrıyeten ortalama sürat sisteminde radarın nerede olduğunun bir ehemmiyeti yoktur; kıymetli olan sizin A noktasından B noktasına ne kadar müddette vardığınızdır.
