Keşfedilen mezar, M.Ö. 1200–675 yılları ortasında varlık gösteren Frigya Krallığı’na ilişkin bir tümülüs içinde yer alıyor. Sekizinci yüzyılda yaşamış olan ve “altın dokunuşu” efsanesiyle tanınan Kral Midas’ın ailesinden bir bireye ilişkin olabileceği düşünülen bu mezar, Frigya’nın başşehri Gordion’un yaklaşık 160 kilometre batısında bulunuyor. Araştırmacılara nazaran bu ara, Frigya’da siyasi gücün sadece başkentte toplanmadığını, Orta Anadolu’ya yayılmış bir yapı bulunduğunu gösteriyor.
Mezar, Türkiye’nin kuzeybatısındaki Bozüyük ilçesinde yer alan Karaağaç Tümülüsü içinde bulunuyor. Yaklaşık 8 metre yüksekliğe ve 60 metre çapa sahip olan tümülüs, etraftaki ovadan ise 30 metreden fazla yükseliyor. Alan, 2010 yılında uydu imgelerinde tespit edilen kaçak hafriyat izleri sayesinde fark edildi ve 2013’ten itibaren akademik olarak kazılmaya başlandı.
Ocak ayında American Journal of Archaeology mecmuasında yayımlanan çalışmada, Bilecik Üniversitesi’nden arkeolog Hüseyin Erpehlivan, mezarın mimarisini ve mezar armağanlarını inceledi. Erpehlivan’a nazaran ahşap mezar odasının anıtsal yapısı, Gordion yakınlarındaki seçkin mezarlarla karşılaştırılabilecek seviyede. Ayrıyeten mezarda bulunan seramik kaplar ve bronz situlalar, başkentteki kraliyet mezarlarında ele geçen buluntularla benzerlik gösteriyor.
Araştırmacılar, mezar armağanları ortasında Frigce bir isim taşıyan seramik kaplar ve savaş, av ve merasim sahneleriyle süslenmiş bronz situlalar bulunduğunu belirtiyor. Bu cins situlaların daha evvel sadece Gordion’daki ve Kral Midas’ın babası Gordias’a ilişkin olduğu düşünülen “Midas Tümülüsü”nde belgelenmiş olması, mezarın M.Ö. 740–690 yılları ortasına tarihlendirilmesine yardımcı oluyor. Bu durum, gömülen kişinin mahallî bir kraliyet statüsüne sahip olabileceği ya da Midas’ın ailesiyle temaslı olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Buna rağmen Erpehlivan, mezarın kesinlikle bir kraliyet mensubuna ilişkin olmayabileceğini de vurguluyor. Güçlü mezar eşyalarının, kral ailesiyle alakalı kıymetli bir şahsa verilen diplomatik ikramların sonucu olabileceği, örneğin bölgenin bir yöneticisine ilişkin olabileceği ihtimali de bedellendiriliyor. Kimi uzmanlar da situlaların varlığının direkt kraliyet bağına işaret etmediğini savunuyor.
Tümülüs içinde insan kemikleri bulunmuş olsa da, araştırmacılar bunların mezarın asıl sahibine ilişkin olmadığını düşünüyor. Kemiklerin bir kısmının tümülüs inşa edilmeden evvel bölgede bulunan eski bir mezarlıktan, bir kısmının ise daha sonraki devirlerde yapılan gömülerden kaldığı belirtiliyor. Buna karşın Karaağaç Tümülüsü, geçirdiği yaklaşık üç bin yıllık kullanım süreciyle arkeologlar için eşsiz bir örnek olarak bedellendiriliyor.
