Danimarka ile İsveç ortasındaki Oresund Boğazı’nın derinliklerinde, yaklaşık 600 yıllık devasa bir Orta Çağ gemisi keşfedildi. ‘Svalget 2’ ismi verilen bu batık, Kopenhag açıklarında inşa edilmesi planlanan yeni bir yapay ada projesi öncesinde yapılan rutin deniz tabanı incelemeleri sırasında tesadüfen bulundu. Tek bir kare yelkeniyle Orta Çağ’ın en ileri teknolojisine sahip bu gemi, bilim insanları tarafından düşük maliyetle yüzlerce ton yük taşıyabilen bir ‘süper gemi’ olarak tanımlanıyor.
Deniz yüzeyinin 13 metre altında, yüzyıllardır kum ve balçık katmanının müdafaası altında kalan Svalget 2, fevkalâde kondisyonuyla dikkat çekiyor. Kumun geminin sancak tarafını örtmesi sayesinde, daha evvelki kog batıklarında hiç rastlanmayan hassas arma izleri günümüze kadar ulaşmayı başardı. Kazı lideri Otto Uldum, bu buluşun Orta Çağ’ın en büyük ticaret gemilerindeki hem inşa tekniklerini hem de gemideki hayatı anlamak için eşsiz bir fırsat sunduğunu belirtti.
Geminin içindeki buluntular, periyodun günlük hayatına dair çarpıcı ayrıntılar sunuyor. Araştırmacılar, mürettebatın açık ateşte sıcak yemek pişirmesine imkan tanıyan ve Danimarka sularında bir Orta Çağ gemisinde birinci defa görülen tuğladan yapılmış bir mutfak tespit etti. Mutfak gereçleri olan tencere ve kaselerin yanı sıra, mürettebata ilişkin ferdî eşyalar ortasında yer alan saç tarakları ve dua için kullanılan tespih taneleri de geminin güzel korunmuş yapısı sayesinde gün ışığına çıkarıldı.
Ağaç halkası tarihlendirme prosedürü (dendrokronoloji), geminin 1410 yılında inşa edildiğini kanıtladı. Ahşap tahlilleri, geminin inşasında kullanılan levhaların Polonya’dan ithal edildiğini, iskeletin ise Hollanda’dan getirilen kerestelerle inşa edildiğini ortaya koydu. Bu durum, 15. yüzyılın başlarında Kuzey Avrupa’da ne kadar karmaşık ve gelişmiş bir kereste ticaret ağının bulunduğunu gözler önüne seriyor.
Svalget 2 üzere devasa boyutlardaki kog tipi gemiler, Orta Çağ ticaretinde ihtilal niteliğinde bir değişim yarattı. Daha evvel yalnızca lüks malların taşınabildiği uzun uzaklıklarda; tuz, kereste, tuğla ve temel besin unsurları üzere hacimli yüklerin büyük ölçekte sevkiyatını mümkün kıldı. Geminin ambarında kargo varilleri bulunmasa da (batma esnasında yüzerek uzaklaştıkları varsayım ediliyor), askeri bir iz taşımaması ve devasa boyutları, onun bölgedeki ekonomik gelişimin en değerli simgelerinden biri olduğunu gösteriyor.
