SÖZCÜ TV Genel Yayın Yönetmeni İpek Özbey, uzmanlık alanı biyokimya olan Dr. Ayşegül Çoruhlu ile sağlıklı uzun hayatın (longevity) sırlarını konuşmaya devam ediyor… Dr. Ayşegül Çoruhlu, bu kere cildin, kemiklerin ve damarların longevity ilgilerine değindi. İşte bu haftaki açıklamaları…
Nemi daima eklemek lâzım
Sızdıran cilt sıvanmalı. Ciltte kuruluk olduğunda ne kadar su içseniz de nemi yerine koyamayız. Bu durumda ne yapıyorum? Nemi içeride tutacak işte seramid molekülü alıyorum. Bir kolajen takviyesi alarak ona hammadde veriyorum. Gereken bölgelerimi güneşten âlâ koruyorum. Uykuyla cilt hoşluğu ortasında paralellik var.
Uyumayınca gözaltlarınız bile morlaşır, fark edersiniz. Onun dışında aslında hani kremler vesaire de var ancak bence kendi cildini bilmek gerekiyor. Mesela benimki ince… İnce olduğu için de incelik bariyerini azaltıyorum. Münasebetiyle benim nemi daima eklemem lazım bu su içerek, seramid ve kolajenle mümkün.
Niye benim gençliğimde olmayan kırışıklık artık var oluyor? Zira gençliğimde her
ay eskiyi gönderip yeniyi koyuyordu. Artık olmuyor. Zira yaşlılık evvelce kurtulma beceriksizliği ile yeniyi getirememek demek. Kemikte de o var…
Cildi genç tutan yağların yarısı seramiddir
Kırışıklık ince ciltte daha çabuk oluyor. Yağlı kalın ciltte esmerlerin kırışıklık çok görünmez ya da siyahiler o kadar da kolay yaşlanmıyorlar cümleleri kullanılır. Oradaki yağ dediğimiz şey hangi yağ? Yani şu pul pul olup olmamasını belirten yağ hangisi? Cilde ilişkin yağ. Cildin yağı ne sorusunun yanıtı cilt hücrelerinin yağlı zarlarının yarısı seramiddir. Yüzde ellisi seramiddir.
Cildin yağı odur. Bilhassa en dış katmanı daha bu türlü esnek yapabilmek için cildin dışındaki keratin tabakanın keratinosit hücrelerinde o var. Problemin temelini beslenmeler, gerilimler, genetik olsa da ‘bariyer’ konusu oluşturuyor. Gördüğün cilt dışarısı, dışarısının bariyeri yağ, yağ dediğin şeyin yarısı seramiddir.
Hem içten hem de dıştan korunması şart
Vücutta iç mukozal sistemimizde, ağızdan anüse kadar akciğerler dahil, mide bağırsak dahil bir iç hududumuz var. Dış sonumuzu da cilt oluşturuyor. Artık ‘longevity’den bağlarsak, benim cildimin beni dışarıya karşı muhafazası kadar bende olanı da içeride tutabilmesi, müdafaası benim için önemli… Cildin kendisinin o kadar güzel bir bariyer sisteminin olması lazım ki, ne bedenin cilde saldırması (onu yabancı anlayıp tıpkı sedef, egzama üzere otoimmün hastalıklarda olduğu gibi), ne de dışarıdan gelen işte deterjandan hava kirliliğine, güneş ışığına kadar rastgele bir şeyin onu çok kolay rahatsız etmiyor olması lazım.
Özetle yeterli bir bariyer gerekiyor…
Aynı sorun bağırsakta da var
Cildimde ufak bir rahatsızlık varsa otoimmün hastalık olabilir yahut alerjiye yatkınlık olabilir yahut kuruluk, kızarıklık olabilir. Cildim bir bariyer olarak sıkıntılıysa öteki hangi bariyerlerim sıkıntılı olabilir? Mide bağırsak bariyerim problemli olabilir. Kan-beyin bariyerim sıkıntılı olabilir. Karaciğer de bunlardan biri. Mesela karaciğer yağlanması bir hücrenin içine giren yağ onu bozduğu için o da hücre için bir bariyer sorunu. Yani bariyerlerin elek üzere olmaması, uzun ömürle bir arada çok sağlam olması gerekir. Yani cilde longevity ile en çok bu türlü bakarım.
Hem immün hem fizikî bariyer
Bence ciltteki problem bağırsakta da vardır. Tıpkı bağırsaklar üzere cildin de bir bariyeri yoksa içten ve dıştan ziyan görür. Bağırsaktaki ciltteki sorun kan beyin bariyerinde de vardır, orada eklemde de vardır ve bütün bu sorunlar yaşlanma sürecini hızlandırır. Cildimiz bir immün bariyer, bir fizikî bariyer. Hasebiyle korunması bütün otoimmün hastalıklar ve dediğim üzere dışarıdan gelen enfeksiyonlarla ilgili. Bunlarda tedavi nedir? İmmünsüpresif. Yani burada bedenin kendine saldırmasını azaltan bir tedavi yapılır.
Pıhtılaşmaya karşı Omega 3
Damar sıhhati hepimizin konusu lakin longevity bakımından şunlar yapılabilir. Şayet damar sıhhati ile ilgili ailede bir şey varsa, bu türlü biraz pıhtıya yatkınlık, dolanım sorunu falan varsa bunlar için hekimleriniz bir şeyler söyleyebilir. Balık yağları (Omega 3) kanı sulandırır diye bilinir. Eritrositlerin kolay kolay dolaşmasını sağlıyordu. Nattokinaz var, Japon fermente bir besinden elde edilen biyoteknolojik eser. O da bu türlü düşük doz bile olsa uzun periyot hayatımızın modülü olduğunda, bilhassa aile yatkınlığı varsa pıhtıya karşı elimizi güçlendiren bir şey.
Kemiklere erken yatırım kural
Her birimize, bayan ve erkek dahil, kemiklerimizin içi elek üzere olacak eninde sonunda…
Aile yatkınlığı onu öne getirebilir, yanlış hayat hali beslenme öne getirebilir. Ancak müthiş olan şu: Neredeyse 20 yaşından sonra yavaş yavaş başlıyor hikaye…
Şu anda beton üzere olan iskeletin sünger üzere olmasını betona çeviren bir durum yok. Bahis, o betonken süngerleşmeyi yavaşlatmak. O yüzden kas sarkması da (sarkopeni) kıymetlidir, kilomuz da kıymetlidir, bir sürü şey kıymetlidir ancak bu kemik işine yatırımın çok evvelce olması lazım. Bugün hemen!
Egzersiz yapacaksın, sağlıklı besleneceksin, en azından D vitaminini alıyor olacaksın. Yani “benim bir şeyim yok, bu D vitamini de 20’de kalsın” dediğinde, sen 15 sene sonraki o kemik yapım-yıkımında granit kemiği süngere götürme yoluna adım atmış olursun.
İş yatalak olmaya varıyor
Kimse osteoporozdan ölemez, ölümcül bir şey değil. Ancak osteoporoz yüzünden buradan ayağa kalkarken bu türlü kristal üzere kalça kırılabilir, bel kırılabilir; esasen daima onun sonrasındaki tedaviler ve yatalaklıklar mevzuyu uzatıyor. Artık longevity olarak uzun yaşayacağız ya, bizim bu uzun hayatta kemiklerimizi müdafaamız lazım.
Osteoporozla nasıl başa çıkılır?
Hangi ilaç osteoporoza en yeterli gelir, hangi beslenme en düzgün gelir? Bunların hiçbiri şu söylediğimden daha güzel değil: Mekanik travma… Üstüne mekanik yük bindirmek. Tıpkı dar gelen ayakkabının 80 yaşındaki anneannenin topuğunda bile bir bombe çıkarması ve yeni kemik oluşturması üzere; kemik travmaya, yani dürtülmeye çok karşılık verir. Ne yapıyor idmanla? Her ne kadar kaslarını da söylese, kas da kemiği çektiği için orada bir gerginlik ve direnç yaratıyor. Ne yapıyor tartıyla? Yer çekimini daha da ağır üstüne biniyormuş üzere yapıyor ve kemikte bir travma oluyor.
En kolay ve ucuz güçlendirme yolu
Astronot uzaya gittiğinde orada kaldığı bir ayda 10 yıl kemikleri eriyor. Yer çekimi olmadığı, kemiğe yük binmediği için kemik o biçimde süratle eriyor. Artık onun yaptığı da üstüne yük bindirmeye çalışmak. Bu ortada tuhaf bir yerden girmiş olacağım lakin kilolularda da ortopedistler söyler; travma olabilir düşer eder lakin osteoporozu bir tık daha zayıftan az görüyorlar. Ben onun da tartı taşıyan gövdeye yük olduğunu ve orada bir avantaj olduğunu düşünüyorum.
Kemikler için mesela ip atlamak lazım. Kemiğe darbe gelmesi gerekiyor. Günde 5 dakika akşam, 5 dakika sabah ip atlamak, onu sonra artırabilmek ne kadar hoş olur. Bir şey hissetmiyor olabiliriz fakat bence ip atlamak en ucuz, en kolay, tembel işi bile olsa bir yere gitmeden yapılabilecek bir şey.
