{"id":14144,"date":"2025-02-25T00:24:06","date_gmt":"2025-02-25T00:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=14144"},"modified":"2025-02-25T00:24:06","modified_gmt":"2025-02-25T00:24:06","slug":"kovid-19dan-5-yil-sonra-genc-nesiller-bunun-bedelini-oduyor-bu-gercek-bir-kusak-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/02\/25\/kovid-19dan-5-yil-sonra-genc-nesiller-bunun-bedelini-oduyor-bu-gercek-bir-kusak-sorunu\/","title":{"rendered":"Kovid-19&#8217;dan 5 y\u0131l sonra gen\u00e7 nesiller bunun bedelini \u00f6d\u00fcyor: &#8216;Bu ger\u00e7ek bir ku\u015fak sorunu&#8217;"},"content":{"rendered":"<p>2020 y\u0131l\u0131nda COVID-19 salg\u0131n\u0131 ile birlikte uygulamaya giren k\u0131s\u0131tlamalar ve okullar\u0131n kapanmas\u0131, bilhassa \u00e7ocuklar, ergenler ve gen\u00e7ler \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 tesirler b\u0131rakt\u0131.\u00a0<\/p>\n<p>Bu k\u00fcmedeki bireyler, pandemi s\u00fcrecinde hem ruhsal hem de \u00f6\u011frenme bozukluklar\u0131 ya\u015fad\u0131. Uzun m\u00fcddetli izolasyon, e\u011fitimdeki aksakl\u0131klar ve toplumsal etkile\u015fimin azalmas\u0131, bu gen\u00e7lerin duygusal ve akademik geli\u015fimlerini olumsuz etkiledi. Be\u015f y\u0131l sonra bile, bu olumsuz tesirler hala devam ediyor ve gen\u00e7lerin ruhsal s\u0131hhati ile e\u011fitimdeki muvaffakiyetlerini s\u00fcrd\u00fcrebilmeleri i\u00e7in \u00f6nemli dayanaklara muhta\u00e7l\u0131k duyuluyor.<\/p>\n<div>\n<p>Frans\u0131z \u00f6\u011frenci Am\u00e9lie, 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda pandemi ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda 19 ya\u015f\u0131ndayd\u0131. AFP&#8217;ye yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, &#8220;Kendimi bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131m her \u015feyle y\u00fczle\u015firken buldum ve bu durum b\u00fcy\u00fck bir depresyon s\u00fcrecini tetikledi,&#8221; diyerek, pandeminin ferd\u00ee \u00f6mr\u00fc \u00fczerindeki derin tesirlerini anlatt\u0131. Am\u00e9lie&#8217;nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu tecr\u00fcbe, pandemi s\u00fcrecinin gen\u00e7lerin ruhsal s\u0131hhatleri \u00fczerinde uzun vadeli izler b\u0131rakabilece\u011fini ve duygusal zorluklar\u0131n tetikleyici fakt\u00f6rlerden biri olabilece\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Be\u015f y\u0131l sonra h\u00e2l\u00e2 tedavi g\u00f6ren ve mesleksel mesle\u011fine tesiri olaca\u011f\u0131 endi\u015fesiyle kimli\u011fini a\u00e7\u0131klamak istemeyen gen\u00e7 bayan, pandemi s\u00fcrecinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ruhsal zorluklar\u0131n s\u0131rf bir \u00f6rne\u011fi. A\u015f\u0131lar\u0131n bulunmas\u0131ndan evvel, COVID-19&#8217;un s\u0131hhat \u00fczerindeki tehditleri nedeniyle bir\u00e7ok \u00fclkede uygulanan s\u0131k\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar, bilhassa mesken mahpusu \u00fczere tedbirler, ruh s\u0131hhatini olumsuz etkiledi. Bu t\u0131p \u00f6nlemler, bireylerde uzun vadeli tasa, depresyon ve ba\u015fka ruhsal s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7arken, pandeminin akabinde ruhsal tedaviye muhta\u00e7l\u0131k duyanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n<p><b>Gen\u00e7lerin 5&#8217;te biri depresif bir periyot ge\u00e7irdi<\/b><\/p>\n<p>Pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rma, pandemiden en \u00e7ok etkilenen k\u00fcmelerin gen\u00e7 ku\u015faklar oldu\u011funu ortaya koyuyor. Fransa&#8217;da kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 kurumu taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya nazaran, 2021 y\u0131l\u0131nda 18-24 ya\u015f ortas\u0131ndaki gen\u00e7lerin be\u015fte biri depresif bir devir ge\u00e7irdi. Bu oran, daha evvel g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir d\u00fczeye ula\u015farak, gen\u00e7lerin ruh s\u0131hhati \u00fczerindeki pandeminin kal\u0131c\u0131 tesirlerini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ara\u015ft\u0131rmalar, gen\u00e7lerin toplumsal izolasyon ve belirsizlik \u00fczere fakt\u00f6rlerden kaynakl\u0131 ruhsal zorluklar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu devrin, duygusal d\u00fczg\u00fcnle\u015fme s\u00fcrecini uzatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Uzman\u0131 uyard\u0131: Depresyon demans riskini 2 kat art\u0131r\u0131yor!<\/p>\n<p>Lancet Psychiatry mecmuas\u0131nda yak\u0131n vakitte yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rma, Finlandiya&#8217;daki gen\u00e7ler ortas\u0131nda da emsal bir durumun kelam konusu oldu\u011funu ortaya koyuyor. \u00c7al\u0131\u015fma, 13 ile 20 ya\u015f ortas\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 700.000 gen\u00e7 \u00fczerinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ele alarak, 2021&#8217;de COVID-19 \u00f6ncesine k\u0131yasla genel anksiyete, depresyon ve toplumsal anksiyete oranlar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Ayr\u0131yeten, bu y\u00fcksek d\u00fczeylerin 2023&#8217;te de devam etti\u011fi vurgulan\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rma, pandeminin gen\u00e7lerin ruh s\u0131hhati \u00fczerinde uzun m\u00fcddetli tesirler b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu durumu g\u00fczelle\u015ftirmek i\u00e7in daha fazla dayanak ve m\u00fcdahale gereklili\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<div>\n<p>Pandeminin tesirleri, yaln\u0131zca s\u0131hhat de\u011fil, duygusal geli\u015fim ve \u00f6\u011frenme alanlar\u0131nda da derin izler b\u0131rak\u0131yor. Bu durum bilhassa be\u015f y\u0131l evvel okula ba\u015flayan \u00e7ocuklar i\u00e7in daha besbelli hale gelmi\u015f durumda. 2023 y\u0131l\u0131nda Nature Behavior mecmuas\u0131nda yay\u0131mlanan, on be\u015f \u00fclkede y\u00fcr\u00fct\u00fclen yakla\u015f\u0131k k\u0131rk ara\u015ft\u0131rmaya dayanan bir \u00e7al\u0131\u015fma, bir\u00e7ok \u00e7ocu\u011fun geli\u015fim ve \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerinde \u00f6nemli gecikmeler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu s\u0131k\u0131nt\u0131lardan h\u00e2l\u00e2 tam olarak kurtulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015f m\u00fcellifi Bastian Betthauser, bu durumu &#8220;ger\u00e7ek bir jenerasyon sorunu&#8221; olarak nitelendirerek, pandeminin \u00e7ocuklar \u00fczerindeki uzun vadeli tesirlerinin ciddiyetine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p><b>Devams\u0131zl\u0131k gibisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir bi\u00e7imde artt\u0131<\/b><\/p>\n<p>Birle\u015fik Krall\u0131k&#8217;ta, okullar\u0131 denetlemekle g\u00f6revli kamu kurumu Ofsted&#8217;in 2023\/2024 y\u0131l\u0131na ait haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapor, okul devams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gibisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir d\u00fczeye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Bu durum, COVID-19 y\u0131llar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde de e\u011fitimdeki aksakl\u0131klar\u0131n devam edece\u011fine i\u015faret ediyor. Pandemi periyodu, okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar i\u00e7in k\u0131ymetli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olu\u015fturmu\u015fken, devams\u0131zl\u0131k oranlar\u0131ndaki art\u0131\u015f, \u00f6\u011frencilerin e\u011fitimine olan tesirlerin uzun vadeli oldu\u011funu ve bu sorunun daha fazla dikkat ve tahlil gerektirdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Ofsted&#8217;in raporunda, karantina s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131ndan bu yana okula devam\u0131n daha &#8220;resmi olmayan bir formda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc&#8221; s\u00f6z ediliyor. Lakin kimi e\u011fitim profesyonelleri, \u00f6\u011frenme a\u00e7\u0131s\u0131ndan geri d\u00f6n\u00fclemez bir bo\u015fluk oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc izaf\u00ee hale getiriyor. Kuzey \u0130ngiltere&#8217;deki Hartford Manor School&#8217;un ba\u015f\u00f6\u011fretmeni Simon Kidwell, &#8220;Akademik olarak hayli s\u00fcratli bir halde ilerleme kaydettik,&#8221; diyor. Bununla birlikte, COVID-19&#8217;un tesirlerini ve birtak\u0131m \u00f6\u011frencilerin ruhsal durumlar\u0131na duydu\u011fu kayg\u0131y\u0131 de lisana getiriyor. Kidwell, &#8220;Ak\u0131l s\u0131hhati hizmetlerine eri\u015fmesi gereken daha fazla \u00e7ocuk var,&#8221; bi\u00e7iminde ihtarda bulunarak, \u00f6\u011frencilerin ruh s\u0131hhatine dair ek takviyeye olan gereksinimi vurguluyor.<\/p>\n<div>\n<p>Simon Kidwell, \u00f6zel e\u011fitim gereksinimleri olan yahut davran\u0131\u015fsal s\u0131k\u0131nt\u0131larla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak i\u00e7in ek takviyeye muhta\u00e7l\u0131k duyan \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131nda &#8220;b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f&#8221; g\u00f6zlemlendi\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. Kidwell, &#8220;2015&#8217;ten beri bu durum kelam konusu, lakin COVID-19&#8217;dan bu yana bariz bir bi\u00e7imde artt\u0131,&#8221; diyor. Bu zorluklar\u0131n bilhassa lisan geli\u015fimi ve toplumsal etkile\u015fimle ilgili oldu\u011funu belirten Kidwell, sald\u0131rgan davran\u0131\u015flar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra otizmli gen\u00e7lerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara da de\u011finiyor. Uzmanlar, otizm yahut dikkat eksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fu (DEHB) olan \u00e7ocuklar\u0131n izolasyonun onlar i\u00e7in bir rahatlama devri olu\u015fturdu\u011funu vurguluyor. Londra yak\u0131nlar\u0131ndaki Farnham&#8217;daki bir klinikte bu t\u0131p rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 tedavi eden psikolog Selina Warlow, &#8220;Bir\u00e7ok ki\u015fi karantinay\u0131 sevdi,&#8221; diyerek, bu \u00e7ocuklar\u0131n toplumsal izolasyona verdi\u011fi yans\u0131y\u0131 anlat\u0131yor.<\/p>\n<\/p><\/div>\n<p>Ona nazaran pandemi bir\u00e7ok olayda tan\u0131y\u0131 geciktirerek bu hastalara da ziyan verdi . Warlow, &#8220;\u0130lk y\u0131llarda m\u00fcdahalenin \u00e7ocuk \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck tesiri olabilir&#8221; diyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pandeminin tesirleri, yaln\u0131zca s\u0131hhat alan\u0131nda de\u011fil, duygusal geli\u015fim ve \u00f6\u011frenme s\u00fcre\u00e7lerinde de derin izler b\u0131rakt\u0131. Bir\u00e7ok birey, toplumsal izolasyon ve belirsizlik nedeniyle duygusal zorluklarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131, bu da bireylerin ruhsal s\u0131hhatini tehdit eden bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14145,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[433,2429,3008,725,702],"class_list":["post-14144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-durum","tag-gencler","tag-pandemi","tag-uzerinde","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14146,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14144\/revisions\/14146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}