{"id":19513,"date":"2025-03-28T10:00:12","date_gmt":"2025-03-28T10:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=19513"},"modified":"2025-03-28T10:00:12","modified_gmt":"2025-03-28T10:00:12","slug":"yeni-kriz-evrendeki-genisleme-beklenenden-daha-hizli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/03\/28\/yeni-kriz-evrendeki-genisleme-beklenenden-daha-hizli\/","title":{"rendered":"Yeni kriz! Evrendeki geni\u015fleme beklenenden daha h\u0131zl\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Duke \u00dcniversitesi\u2019nden fizik\u00e7i Dan Scolnic liderli\u011findeki bir tak\u0131m, 320 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki Sa\u00e7 k\u00fcmesi (Coma galaksi k\u00fcmesi) \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmlerle bu krizi derinle\u015ftirdi.<\/p>\n<p><b>HUBBLE SAB\u0130T\u0130 \u00c7EL\u0130\u015eK\u0130S\u0130<\/b><\/p>\n<p>Hubble Sabiti, cihan\u0131n ne kadar s\u00fcratli geni\u015fledi\u011fini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan bir bedel. Lakin bu sabit, farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm yollar\u0131yla farkl\u0131 sonu\u00e7lar veriyor.\u00a0Scolnic\u2019in tak\u0131m\u0131, yak\u0131n aral\u0131klarda yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmleri kullanarak cihan\u0131n 76.5 kilometre\/saniye\/megaparsek s\u00fcratle geni\u015fledi\u011fini belirledi.\u00a0<\/p>\n<p>Bu paha, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u0131\u015f\u0131k \u015fiddetine dayanarak yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerle uyumlu. Lakin, cihan\u0131n erken periyotlar\u0131ndan kalan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n (kozmik mikrodalga art plan \u0131\u015f\u0131n\u0131m\u0131) \u00f6l\u00e7\u00fcmleri, geni\u015fleme surat\u0131n\u0131 67.4 kilometre\/saniye\/megaparsek olarak g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><b>HASSAS B\u0130R B\u0130\u00c7\u0130MDE HESAPLANDI<\/b><\/p>\n<p>Scolnic ve tak\u0131m\u0131, Sa\u00e7 k\u00fcmesinin uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Tip Ia s\u00fcpernovalar kullanarak daha evvelki kestirimlerle e\u015fle\u015ftirdi. Bu sayede, k\u00fcmenin 321 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta oldu\u011fu do\u011fruland\u0131. Elde edilen bu aral\u0131k verisi, geni\u015fleme surat\u0131n\u0131 daha hassas bir bi\u00e7imde hesaplamaya imkan tan\u0131d\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/yeni-kriz-evrendeki-genisleme-beklenenden-daha-hizli-0-KInQKnVx.webp\"\/><\/p>\n<p>Scolnic, \u201cBu \u00f6l\u00e7\u00fcmler, Hubble Sabiti\u2019nin en hassas k\u0131ymetlerinden birini elde etmemizi sa\u011flad\u0131. Lakin \u00e7eli\u015fkileri \u00e7\u00f6zmek yerine, daha b\u00fcy\u00fck bir sorunun kap\u0131s\u0131n\u0131 aralad\u0131k.\u201d mevzuyu diyerek yorumlad\u0131.<\/p>\n<p><b>TEOR\u0130LER\u0130 Y\u0130NE G\u00d6ZDEN GE\u00c7\u0130RMEK GEREKL\u0130<\/b><\/p>\n<p>Evrenin geni\u015fleme s\u00fcratiyle ilgili bu \u00e7eli\u015fki, \u00e7a\u011fda\u015f kozmolojinin en b\u00fcy\u00fck bilmecelerinden biri haline geldi.\u00a0 Bilim insanlar\u0131, ya mevcut modellerde b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131 oldu\u011funu ya da \u015fimdi ke\u015ffedilmemi\u015f fizik\u00ee bir ger\u00e7e\u011fin bu \u00e7eli\u015fkiden sorumlu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.\u00a0<\/p>\n<p>Bu durum, kozmosun geni\u015fleme s\u00fcrecini a\u00e7\u0131klayan mevcut teorileri yine g\u00f6zden ge\u00e7irme gereklili\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131, kozmosun beklenenden daha s\u00fcratli geni\u015fledi\u011fini bir defa daha do\u011frulad\u0131. Yeni datalar, Hubble Sabiti olarak bilinen cihan\u0131n geni\u015fleme surat\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkileri daha da netle\u015ftirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19514,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[3802,3801],"class_list":["post-19513","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-evrenin","tag-olcum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19513"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19513\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19516,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19513\/revisions\/19516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19513"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}