{"id":19708,"date":"2025-03-28T20:48:04","date_gmt":"2025-03-28T20:48:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=19708"},"modified":"2025-03-28T20:48:04","modified_gmt":"2025-03-28T20:48:04","slug":"istanbulun-trafigi-kar-yagisini-etkiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/03\/28\/istanbulun-trafigi-kar-yagisini-etkiliyor\/","title":{"rendered":"\u0130stanbul&#8217;un trafi\u011fi kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkiliyor"},"content":{"rendered":"<div>\n<p>\u0130stanbul, ABD merkezli yaz\u0131l\u0131m \u015firketinin yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 2024 y\u0131l\u0131 raporunda New York&#8217;u geride b\u0131rakarak d\u00fcnya genelinde en a\u011f\u0131r trafi\u011fe sahip kent olarak belirlendi.<\/p>\n<p>Kentte her ge\u00e7en g\u00fcn artan motorlu ta\u015f\u0131t say\u0131s\u0131, trafikte ge\u00e7irilen saatleri uzat\u0131rken hava kalitesini azalt\u0131yor. Buna ba\u011fl\u0131 olarak da kentte ya\u015fayan canl\u0131lar\u0131n s\u0131hhati olumsuz etkileniyor.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Toros, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) bilgilerine nazaran, kentte kay\u0131tl\u0131 ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n 6 milyona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bunun \u00e7ok fazla oldu\u011funu belirten Toros, &#8220;\u0130stanbul&#8217;da \u015fah\u0131slar yar\u0131m saatte gidecekleri yolu 1-2 saatte gidebiliyor. Bir ara\u00e7 yar\u0131m saat \u00e7al\u0131\u015facakken 2 saat \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Yeniden bir ara\u00e7 ne kadar \u00e7ok dur-kalk yaparsa atmosfere sald\u0131\u011f\u0131 emisyon \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc o kadar art\u0131yor. \u00d6b\u00fcr bir nokta, biz \u015fof\u00f6rler asl\u0131nda ger\u00e7ek ara\u00e7 kullanm\u0131yoruz. \u0130leride bir k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k var. Son noktaya kadar s\u00fcratli gidiyor, son anda frene bas\u0131yor yahut ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yand\u0131\u011f\u0131nda bir anda gaza bas\u0131yoruz. Bir anda duru\u015flar, kalk\u0131\u015flar hem \u00f6nemli manada egzozdan hem de fren, balata ve lastikten kirleticilerin atmosfere \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. T\u00fcm bunlar\u0131 bir ortaya getirdi\u011fimiz vakit \u0130stanbul&#8217;da artan trafik, atmosfere sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kirletici \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc, par\u00e7ac\u0131k husus ve karbonmonoksit \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc art\u0131yor.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><b>&#8220;\u0130nsan s\u0131hhatini da bozuyor&#8221;<\/b><\/p>\n<p>Prof. Dr. Toros, bu durumun insan s\u0131hhatini da etkiledi\u011fini, motorlu ta\u015f\u0131tlar\u0131n kirletti\u011fi havan\u0131n solunmas\u0131yla bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n beraberinde geldi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n<p>V\u00fccuda en fazla giren unsurun hava oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Toros, &#8220;Kalitesi d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e daha \u00e7ok kirli hava soluyoruz ve insan s\u0131hhati daha olumsuz etkileniyor. D\u00fcnya S\u0131hhat \u00d6rg\u00fct\u00fc, yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarla her y\u0131l hava kalitesi sebebiyle 7 milyonun \u00fczerinde insan\u0131n vefat\u0131ndan bahsediyor. Bedenden i\u00e7eriye giren o kirli hava ba\u015fta ci\u011ferlere, kalp damar yoluyla beyne kadar giden zahmetler ya\u015fat\u0131yor. Hem havay\u0131 kirletiyor hem de insan s\u0131hhatini bozuyor. Onun i\u00e7in \u0130stanbul \u00fczere b\u00fcy\u00fck kentlerde ya\u015fayanlar\u0131n toplu ta\u015f\u0131ma kullanmalar\u0131 yahut konutlar\u0131n\u0131 i\u015f yerlerine yak\u0131n noktaya ta\u015f\u0131mas\u0131 de\u011fer arz ediyor. Artan ara\u00e7 say\u0131s\u0131 direkt s\u0131hhatimizi, dolayl\u0131 olarak global iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini tetikliyor.&#8221; s\u00f6zlerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><b>&#8220;Hava kirlili\u011finde d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ge\u00e7memize f\u0131rsat vermiyor&#8221;<\/b><\/p>\n<p>Prof. Dr. Toros, 1990&#8217;l\u0131 y\u0131llara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u0130stanbul&#8217;da 3 haneli kirletici say\u0131lardan bahsedildi\u011fini, bunun \u015fimdilerde iki haneli say\u0131lara d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak amac\u0131n tek haneliler oldu\u011funu kaydederek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;D\u00fc\u015f\u00fc\u015f, \u0130stanbul&#8217;daki ara\u00e7lar\u0131n bir bi\u00e7imde farkl\u0131 kullan\u0131lmas\u0131 ve trafikteki dur-kalk\u0131n azalmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olacak lakin g\u00f6r\u00fcyoruz ki \u0130stanbul&#8217;da her g\u00fcn ara\u00e7 say\u0131s\u0131 art\u0131yor. Bu da d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck mani. Bunu uzun vadede toplu ta\u015f\u0131maya ge\u00e7erek yahut payla\u015f\u0131ml\u0131 ara\u00e7 kullanarak azaltabiliriz. K\u0131sa vadede bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda ara\u00e7larda verimli g\u00fc\u00e7 nas\u0131l kullan\u0131l\u0131r, bu hususta e\u011fitici, fark\u0131ndal\u0131k uyar\u0131c\u0131, hassasl\u0131k artt\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor ki hepimiz biraz daha fark\u0131na varal\u0131m. Ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 daha verimli kullanal\u0131m. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda ara\u00e7 say\u0131s\u0131 artmaya devam ederse daha \u00e7ok s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131k meydana gelecek, daha \u00e7ok dur-kalk olacak, hem vakit manas\u0131nda bizim vaktimizi yiyecek hem daha fazla atmosferi kirletece\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli manada d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ba\u015f ba\u015fa kalaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p><b>&#8220;Kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 dolayl\u0131 yolla etkileyebiliyor&#8221;<\/b><\/p>\n<p>\u0130stanbul&#8217;da arazi yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kentteki her bir arac\u0131n soba vazifesi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan Toros, egzozdan \u00e7\u0131kan kirletici gazlar\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131yla atmosferin kimyasal yap\u0131s\u0131n\u0131n bozuldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Toros, kentteki ara\u00e7 say\u0131s\u0131n\u0131n fazla olmas\u0131n\u0131n dolayl\u0131 olarak kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyebildi\u011fine i\u015faret ederek, &#8220;Atmosfere sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her bir kirletici direkt s\u0131hhatimizi etkiliyor lakin dolayl\u0131 tesirleri de var. \u0130stanbul&#8217;da arazi yap\u0131s\u0131 b\u00fcsb\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fmi\u015f durumda, daha \u00e7ok asfalt, ara\u00e7 ve insan var. \u0130stanbul&#8217;daki her bir ara\u00e7 bir soba. Her bir arac\u0131n egzozundan kirletici gazlar, par\u00e7ac\u0131k hususlar ara\u00e7 hareket edince ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu par\u00e7ac\u0131k unsurlar atmosfere kar\u0131\u015f\u0131yor ve atmosferin kimyasal yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor.&#8221; dedi.<\/p>\n<p>\u015eehirlerde arazi yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesinin g\u00fcne\u015ften gelen \u0131\u015f\u0131n\u0131m\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde daha \u00e7ok hapsolmas\u0131na, yerin daha \u00e7ok \u0131s\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Toros, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;\u015eehirlerde, &#8216;\u015fehir \u0131s\u0131 adas\u0131&#8217; dedi\u011fimiz bir kubbe meydana geliyor. Bu g\u00fcnlerde herkes kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 bekliyor. Kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in 0 dereceye yak\u0131n ya da daha alt\u0131nda s\u0131cakl\u0131k olmas\u0131 gerekiyor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, s\u0131cakl\u0131k \u0130stanbul merkezinde kent \u0131s\u0131 adas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc 2 derece. Ara\u00e7 say\u0131s\u0131 bu kadar olmasayd\u0131, s\u0131cakl\u0131k tahminen 0 dereceye d\u00fc\u015fecekti. Kar ya\u011facakken ya\u011fmur bi\u00e7iminde ya\u011f\u0131yor, kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131na mani olabiliyor. Bu t\u0131p yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar da var. Biz yaln\u0131zca konforumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bir yere gitmek i\u00e7in arac\u0131n egzozdan \u00e7\u0131kan kirletici atmosferimizde k\u0131sa vade yahut uzun vadeli farkl\u0131 olumsuz tesirlerle bizi kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakabiliyor.&#8221;<\/p>\n<\/p><\/div>\n<div>\n<div>\u00a0<\/div>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi (\u0130T\u00dc) \u0130klim Bilimi ve Meteoroloji M\u00fchendisli\u011fi K\u0131sm\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. H\u00fcseyin Toros, artan motorlu ara\u00e7 say\u0131s\u0131yla birlikte trafi\u011fin fazla olmas\u0131n\u0131n kentte kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131 dolayl\u0131 yoldan etkileyebildi\u011fini bildirdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19709,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[917,161,3810,929,3811],"class_list":["post-19708","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-arac","tag-hava","tag-istanbulda","tag-sehir","tag-toros"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19708","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19708"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19708\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19710,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19708\/revisions\/19710"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}