{"id":25526,"date":"2025-04-11T21:00:22","date_gmt":"2025-04-11T21:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=25526"},"modified":"2025-04-11T21:00:22","modified_gmt":"2025-04-11T21:00:22","slug":"gokyuzu-neden-mavi-cevabi-dusundugunuzden-daha-karmasik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/04\/11\/gokyuzu-neden-mavi-cevabi-dusundugunuzden-daha-karmasik\/","title":{"rendered":"G\u00f6ky\u00fcz\u00fc neden mavi? Cevab\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden daha karma\u015f\u0131k"},"content":{"rendered":"<p>Havadaki azot ve oksijen molek\u00fclleri hayli k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Her biri yakla\u015f\u0131k 0,4 nanometre boyutundad\u0131r, yani bir insan sa\u00e7 telinin geni\u015fli\u011fine ula\u015fabilmeleri i\u00e7in 250 bin adedinin yan yana gelmesi gerekir. Bu molek\u00fclleri minik toplar \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz; daima hareket halindedirler ve birbirlerine \u00e7arparlar.<\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 atmosferden ge\u00e7erken, bu minik azot ve oksijen molek\u00fclleriyle etkile\u015fime girer. I\u015f\u0131k, bu molek\u00fcllerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda sa\u00e7\u0131l\u0131r. Mavi \u0131\u015f\u0131k, \u00f6b\u00fcr renklere k\u0131yasla atmosferdeki molek\u00fcller taraf\u0131ndan daha fazla sa\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6ky\u00fcz\u00fc mavi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p><b>I\u015eIK NASIL SA\u00c7ILIR?<\/b><\/p>\n<p>Bu s\u00fcreci bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayabiliriz: Azot ve oksijen molek\u00fcllerini tenis toplar\u0131, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise misketler \u00fczere d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bir \u0131\u015f\u0131k misketi bir azot yahut oksijen tenis topuna \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda, tenis topu misketi &#8220;yutar&#8221; ve akabinde rastgele bir istikamete f\u0131rlat\u0131r. Fizikte bu olaya sa\u00e7\u0131lma denir.<\/p>\n<p>Bu etkiyi birinci olarak 1870&#8217;lerde \u0130ngiliz fizik\u00e7i John William Strutt, yani daha \u00e7ok bilinen ismiyle Lord Rayleigh a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu y\u00fczden g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn neden mavi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan bu bilimsel s\u00fcre\u00e7 Rayleigh Sa\u00e7\u0131lmas\u0131 olarak isimlendirilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gokyuzu-neden-mavi-cevabi-dusundugunuzden-daha-karmasik-0-B7Y2qgra.jpg\"\/><\/p>\n<p>Atmosferde karbondioksit ve metan \u00fczere \u00f6teki gazlar da bulunur, lakin bu gazlar g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn renginde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir rol oynar. \u015eayet atmosferimiz olmasayd\u0131, g\u00f6ky\u00fcz\u00fc Ay&#8217;da oldu\u011fu \u00fczere siyah g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p><b>G\u00d6KKU\u015eA\u011eI NASIL OLU\u015eUR?<\/b><\/p>\n<p>Bir g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan t\u00fcm renkleri g\u00f6sterir. Su damlac\u0131klar\u0131 i\u00e7inden ge\u00e7en \u0131\u015f\u0131k, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr spektrum dedi\u011fimiz yedi renge ayr\u0131l\u0131r: K\u0131rm\u0131z\u0131, turuncu, sar\u0131, ye\u015fil, mavi, \u00e7ivit mavisi ve mor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/gokyuzu-neden-mavi-cevabi-dusundugunuzden-daha-karmasik-1-7HL8Sta8.webp\"\/><\/p>\n<p>Spektrumun mavi ucundaki \u0131\u015f\u0131k, ba\u015fka renklere nazaran daha fazla sa\u00e7\u0131l\u0131r. Bunu \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: Tenis toplar\u0131, misketleri se\u00e7erek yutuyorsa, mavi misketleri ba\u015fkalar\u0131ndan daha fazla tercih eder. Bu y\u00fczden g\u00f6ky\u00fcz\u00fc mavi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, \u00f6teki renkler atmosferden direkt ge\u00e7erek g\u00f6z\u00fcm\u00fcze ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn neden mavi oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamak kolay \u00fczere g\u00f6r\u00fcnebilir, lakin bu soruya verilen k\u0131sa bir kar\u015f\u0131l\u0131k bile \u00f6nemli bir bilimsel altyap\u0131 gerektirir. Renkler farkl\u0131 bi\u00e7imlerde olu\u015fur; kimileri fizik kanunlar\u0131yla, kimileri ise kimya ile a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25527,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[4542,4540,4144,4541,2086],"class_list":["post-25526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-gokyuzu","tag-isik","tag-mavi","tag-molekuller","tag-sac"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25526"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25530,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25526\/revisions\/25530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}