{"id":26882,"date":"2025-04-15T10:36:14","date_gmt":"2025-04-15T10:36:14","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=26882"},"modified":"2025-04-15T10:36:14","modified_gmt":"2025-04-15T10:36:14","slug":"restorasyon-sirasinda-gizemli-kesif-iki-merdiven-ortaya-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/04\/15\/restorasyon-sirasinda-gizemli-kesif-iki-merdiven-ortaya-cikti\/","title":{"rendered":"Restorasyon s\u0131ras\u0131nda gizemli ke\u015fif: \u0130ki merdiven ortaya \u00e7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Pazarc\u0131k ve Elbistan merkezli 6 \u015eubat 2023&#8217;teki 7,7 ve 7,6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki zelzelelerin akabinde merkez Sur il\u00e7esinde bulunan klasik Osmanl\u0131 periyoduna ili\u015fkin Mimar Sinan&#8217;\u0131n yap\u0131t\u0131 Behram Pa\u015fa Mescidi&#8217;nde az hasar olu\u015ftu.<\/p>\n<p>K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fclkiyeti ve m\u00fcdafaas\u0131ndaki mescitte, 2023 may\u0131s ay\u0131nda ba\u015flat\u0131lan restorasyon Bilim Kurulu nezaretinde devam ediyor.<\/p>\n<p>Bu kapsamda yap\u0131lan raspa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda caminin do\u011fu ve bat\u0131 k\u0131sm\u0131nda \u00f6zg\u00fcn yap\u0131ya uymayan duvar \u00f6rg\u00fcs\u00fc tespit edildi.<\/p>\n<p>Duvarda yap\u0131lan s\u00f6k\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n akabinde tu\u011fladan yap\u0131lma dama \u00e7\u0131kan ve dam \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 kur\u015funla kapl\u0131 biri 11, ba\u015fkas\u0131 13 basamakl\u0131 iki merdiven bulundu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/restorasyon-sirasinda-gizemli-kesif-iki-merdiven-ortaya-cikti-0-us3E1HdV.jpg\"\/><\/p>\n<p><b>&#8220;Cami harika bir \u00fcretim tekni\u011fi ile yap\u0131lm\u0131\u015f&#8221;<\/b><\/p>\n<p>Dicle \u00dcniversitesi (D\u00dc) Mimarl\u0131k Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Neslihan Dalk\u0131l\u0131\u00e7, caminin 1564-1572 y\u0131llar\u0131 ortas\u0131nda in\u015fa edilen klasik Osmanl\u0131 periyodu mescitlerinin en g\u00f6rkemli \u00f6rneklerinden biri oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Caminin, b\u00f6lgedeki 16. y\u00fczy\u0131l mescitleri ortas\u0131nda da \u00fcretim teknikleri, personelli\u011fi, gere\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ve dizayn\u0131yla \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Dalk\u0131l\u0131\u00e7, sars\u0131nt\u0131da bir\u00e7ok tarihi yap\u0131da oldu\u011fu \u00fczere mescitte de hasar olu\u015ftu\u011funu an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n<p>Depremde hasar g\u00f6ren tarihi yap\u0131larda onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Dalk\u0131l\u0131\u00e7, Behram Pa\u015fa Mescidi&#8217;nin de bu yap\u0131lardan biri oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n<p>Restorasyonun Gazi ve Dicle \u00fcniversitelerinden profes\u00f6rlerin yer ald\u0131\u011f\u0131 &#8220;Bilim Kurulu&#8221; \u00fcyelerinin nezaretinde y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydeden Dalk\u0131l\u0131\u00e7, b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n hassas bir bi\u00e7imde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/restorasyon-sirasinda-gizemli-kesif-iki-merdiven-ortaya-cikti-1-mh2ExWtM.jpg\"\/><\/p>\n<p>Dalk\u0131l\u0131\u00e7, daha evvel caminin proje \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 lakin birinci kez g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojisiyle lazer tarama sistemleri kullan\u0131larak yeni projeler \u00fcretildi\u011fini lisana getirerek, bu kapsamda r\u00f6l\u00f6ve \u00e7izimlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, rest\u00fctisyon ve onar\u0131m projelerinin haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada yap\u0131lan \u00e7a\u011fda\u015f onar\u0131m teknikleriyle t\u0131pk\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Dalk\u0131l\u0131\u00e7, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>&#8220;Deprem sonras\u0131 bir\u00e7ok mescitte \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131k. Mescitlerin bir\u00e7o\u011funda \u00f6nemli hasarlar var. Bu mescitte de zelzele hasarlar\u0131n\u0131 daha g\u00fczel anlamak i\u00e7in kapsaml\u0131 pakl\u0131k ve s\u0131va raspas\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bir\u00e7ok mescitte s\u0131va raspas\u0131 sonras\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli, k\u0131lcal ve daha kapsaml\u0131 yap\u0131sal \u00e7atlaklara rastlad\u0131k fakat bu mescitte \u00f6nemli bir problemle kar\u015f\u0131la\u015fmad\u0131k. Cami eksiksiz bir imal tekni\u011fi ile yap\u0131lm\u0131\u015f ve yap\u0131sal olarak \u00e7ok uygun durumda.&#8221;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/restorasyon-sirasinda-gizemli-kesif-iki-merdiven-ortaya-cikti-2-4x8n71eX.jpg\"\/><\/p>\n<p><b>Restorasyondan sonra merdivenler halka a\u00e7\u0131lacak<\/b><\/p>\n<p>Dalk\u0131l\u0131\u00e7, ge\u00e7mi\u015fte de mescitte onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bu onar\u0131mlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yap\u0131lan onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kadar kapsaml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n<p>Camide birinci sefer kapsaml\u0131 onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yeni datalara ula\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 bildiren Dalk\u0131l\u0131\u00e7, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;S\u0131va raspas\u0131 sonras\u0131nda caminin do\u011fu ve bat\u0131 taraflar\u0131nda tonozun \u00fcst k\u0131sm\u0131nda \u00f6zg\u00fcn dokuyla uyumsuz bir duvar \u00f6rg\u00fcs\u00fc tespit ettik. Duvar\u0131n \u00f6zg\u00fcn dokuya uymayan tu\u011fla \u00f6rg\u00fcs\u00fcnden o k\u0131sm\u0131n daha sonra kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131k. Bu k\u0131sm\u0131 ihtimamla s\u00f6kt\u00fcrd\u00fck ve tu\u011fladan yap\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7at\u0131ya \u00e7\u0131kan biri 11, ba\u015fkas\u0131 ise 13 basamakl\u0131 iki merdivenle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Merdivenler tu\u011fladan in\u015fa edilmi\u015f.<\/p>\n<p>Bu manada da enteresan zira tu\u011fla materyal a\u015f\u0131nmaya kar\u015f\u0131 dayan\u0131ks\u0131zd\u0131r, bazalt yahut kire\u00e7 ta\u015f\u0131 \u00fczere de\u011fildir ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar neredeyse sapasa\u011flam kalm\u0131\u015f. Bu merdivenlerin farkl\u0131 olan \u00f6zelli\u011fi bug\u00fcne kadar hi\u00e7bir kaynakta tespit edilmemi\u015f olmas\u0131. Mescitle ilgili b\u00fct\u00fcn eski kaynak ve \u00e7izimleri tarad\u0131k ancak hi\u00e7bir yerde bu merdivenlerle ilgili rastgele bir bilgiye ula\u015famad\u0131k. Bunlar bizim i\u00e7in ho\u015f ve heyecan verici bulgular. Bug\u00fcne kadar belgelenmemi\u015f olmas\u0131 ve bilinmemesi mescitteki \u00e7al\u0131\u015fmalara yeni bir soluk katt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/restorasyon-sirasinda-gizemli-kesif-iki-merdiven-ortaya-cikti-3-b3YbjGJB.jpg\"\/><\/p>\n<p>Merdivenlerin bulunmas\u0131ndan sonra onar\u0131m projesinin tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irilip revize edildi\u011fini bildiren Dalk\u0131l\u0131\u00e7, haz\u0131rlanan projenin tekrar Diyarbak\u0131r K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131n\u0131 M\u00fcdafaa B\u00f6lge Heyetine sunuldu\u011funu belirtti.<\/p>\n<p>Kurul taraf\u0131ndan onaylanan proje kapsam\u0131nda merdivenlerde onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131 aktaran Dalk\u0131l\u0131\u00e7, &#8220;Uygun g\u00f6r\u00fclen k\u0131s\u0131mlarda tu\u011fla gere\u00e7te sa\u011flamla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z olacak. Sa\u011flamla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n akabinde buras\u0131 vatanda\u015flar\u0131n gelip g\u00f6rebilece\u011fi bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k hale getirilecek&#8221; tabirlerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diyarbak\u0131r&#8217;da, 453 y\u0131ll\u0131k tarihi Behram Pa\u015fa Camisi\u2019nde yap\u0131lan onar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda, kaynaklarda yer almayan iki merdiven ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Uzmanlar, bu ke\u015ffin caminin mimari yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda yeni bilgiler sunabilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":26883,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[235,459,4716,4715,1273],"class_list":["post-26882","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-calisma","tag-cami","tag-camide","tag-dalkilic","tag-restorasyon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26882","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26882"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26888,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26882\/revisions\/26888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}