{"id":29029,"date":"2025-04-20T20:48:11","date_gmt":"2025-04-20T20:48:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=29029"},"modified":"2025-04-20T20:48:11","modified_gmt":"2025-04-20T20:48:11","slug":"dinozor-dokusuna-ulasmak-mumkun-mu-fosilde-protein-kalintilari-bulundu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/04\/20\/dinozor-dokusuna-ulasmak-mumkun-mu-fosilde-protein-kalintilari-bulundu\/","title":{"rendered":"Dinozor dokusuna ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Fosilde protein kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulundu"},"content":{"rendered":"<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, fosilin Edmontosaurus \u00e7e\u015fidine ili\u015fkin oldu\u011funu belirledi. Bu ot\u00e7ul dinozor, 73 milyon y\u0131l evvel Triceratops ve T. rex ile t\u0131pk\u0131 periyotta ya\u015fam\u0131\u015f, 12 metre uzunlu\u011fa kadar b\u00fcy\u00fcyebilen bir hadrozor \u00e7e\u015fidiydi.<\/p>\n<p>Fosilde hidroksiprolin amino asidi izlerine rastland\u0131. Hidroksiprolin, kolajenin temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri ve ekseriyetle kemik dokular\u0131nda bulunuyor. Bilim insanlar\u0131, bu hususun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in \u00e7apraz polarize \u0131\u015f\u0131k mikroskobu da dahil olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 farkl\u0131 tahlil tekni\u011fi kulland\u0131.<\/p>\n<p>Liverpool \u00dcniversitesi\u2019nden gere\u00e7 bilimci Steve Taylor, \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma, fosillerdeki organik molek\u00fcllerin sahiden var oldu\u011funu ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak bi\u00e7imde kan\u0131tl\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/dinozor-dokusuna-ulasmak-mumkun-mu-fosilde-protein-kalintilari-bulundu-0-w44rCtbW.webp\"\/><\/p>\n<p>Daha evvel 2007 y\u0131l\u0131nda bir T. rex\u2019in kol kemi\u011finde ve 2009 y\u0131l\u0131nda bir hadrozorun baca\u011f\u0131nda kolajen tespit edilmi\u015fti. Lakin bu bulgular kimi bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan reddedilmi\u015f ve fosille\u015fme s\u00fcrecinin t\u00fcm organik yap\u0131lar\u0131 yok etmesi gerekti\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Ancak bu yeni \u00e7al\u0131\u015fma, fosilde bulunan hidroksiprolin dizilerinin \u00e7ok k\u0131sa ve d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funlukta oldu\u011funu g\u00f6sterdi. \u015eayet fosildeki kolajen sonradan bula\u015fan bir husus olsayd\u0131, amino asit dizileri eksiksiz olurdu.<\/p>\n<p><b>FOS\u0130LLER Y\u0130NE \u0130NCELENEB\u0130L\u0130R<\/b><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, eski fosil kay\u0131tlar\u0131n\u0131n tekrar tahlil edilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Taylor, fosil \u00f6rneklerinde uzun m\u00fcddettir kullan\u0131lan \u00e7apraz polarize \u0131\u015f\u0131k mikroskobunun daha evvel g\u00f6zden ka\u00e7an kolajen izlerini ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>Taylor, &#8220;Bu bulu\u015f, dinozorlar hakk\u0131nda bilinmeyen ili\u015fkileri ke\u015ffetmemize imkan sa\u011flayabilir&#8221; diye ekledi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/dinozor-dokusuna-ulasmak-mumkun-mu-fosilde-protein-kalintilari-bulundu-1-mwUvGYky.webp\"\/><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca, bilim insanlar\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f hindi ve s\u0131\u011f\u0131r kolajeni \u00fczerinde ya\u015fland\u0131rma deneyleri yaparak dinozor fosilindeki izlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131. Sonu\u00e7lar, fosildeki izlerin \u00e7a\u011fda\u015f kaynaklardan kontaminasyon olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131.<\/p>\n<p>Bu ke\u015fif, organik molek\u00fcllerin milyonlarca y\u0131l boyunca nas\u0131l korundu\u011funa dair b\u00fcy\u00fck sorular\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. Fosillerdeki proteinlerin varl\u0131\u011f\u0131, biyolojik gere\u00e7lerin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha uzun m\u00fcddet dayanabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131, G\u00fcney Dakota\u2019daki Hell Creek Formasyonu&#8217;nda bulunan bir dinozor fosilinde \u00e7\u00fcr\u00fcyen kolajen izleri ke\u015ffetti. Bu bulu\u015f, fosillerde organik gerecin s\u0131rf d\u0131\u015f kaynakl\u0131 kontaminasyon sonucu var oldu\u011fu istikametindeki eski g\u00f6r\u00fc\u015fleri sars\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29030,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1375,4983],"class_list":["post-29029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-fosil","tag-kol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29033,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29029\/revisions\/29033"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}