{"id":37530,"date":"2025-05-12T10:12:16","date_gmt":"2025-05-12T10:12:16","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=37530"},"modified":"2025-05-12T10:12:16","modified_gmt":"2025-05-12T10:12:16","slug":"en-nadir-olaylardan-biri-kusursuz-einstein-halkasi-goklerde-goruntulendi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/05\/12\/en-nadir-olaylardan-biri-kusursuz-einstein-halkasi-goklerde-goruntulendi\/","title":{"rendered":"En nadir olaylardan biri&#8230; Kusursuz &#8216;Einstein halkas\u0131&#8217; g\u00f6klerde g\u00f6r\u00fcnt\u00fclendi"},"content":{"rendered":"<p>Astronomlar, 590 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki NGC 6505 galaksisinin etraf\u0131nda g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fcn en az olaylar\u0131ndan birine tan\u0131kl\u0131k etti. Einstein halkas\u0131 olarak bilinen bu harikul\u00e2de fenomen, uzaktaki bir galaksinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n, devasa bir k\u00fctle taraf\u0131ndan b\u00fck\u00fclmesi sonucu eksiksiz bir halka formunda g\u00f6r\u00fcnmesiyle olu\u015fuyor. Daha evvel bir\u00e7ok Einstein halkas\u0131 ke\u015ffedilmi\u015f olsa da bu kadar kusursuz bir \u00f6rne\u011fe rastlamak son derece ender.\u00a0<\/p>\n<p><b>EINSTEIN HALKASI NED\u0130R?<\/b><\/p>\n<p>Bu fevkal\u00e2de manzara, g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u00fctle\u00e7ekimsel mercekleme ismi verilen bir fenomenin sonucu. Max Planck Astrofizik Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden astronom Conor O&#8217;Riordan, \u201cT\u00fcm g\u00fc\u00e7l\u00fc mercekler azd\u0131r ve bilimsel a\u00e7\u0131dan son derece k\u0131ymetlidir. Lakin bu \u00f6rnek, D\u00fcnya\u2019ya \u00e7ok yak\u0131n olmas\u0131 ve harikul\u00e2de simetrisi nedeniyle daha da \u00f6zel\u201d diyor.<\/p>\n<p>K\u00fctle\u00e7ekimsel mercekleme, devasa bir g\u00f6kcisminin, ard\u0131ndaki \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u00fckerek b\u00fcy\u00fctmesi ve \u015fekillendirmesiyle olu\u015fur. Bu, kainat\u0131n uzak noktalar\u0131ndaki g\u00f6kadalar\u0131 incelemek i\u00e7in \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yoldur.<\/p>\n<p><b>DA\u0130RESEL I\u015eIK NEREDEN GEL\u0130YOR?<\/b><\/p>\n<p>Ke\u015ffedilen bu Einstein halkas\u0131, NGC 6505 galaksisinin \u00f6n\u00fcnde yer alan 4.42 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki \u00f6b\u00fcr bir g\u00f6kadadan gelen \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n b\u00fck\u00fclmesiyle olu\u015ftu. Uzaydaki bu baht yap\u0131t\u0131 hizalanma, daha uzak galaksinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 kusursuz bir halka formuna soktu. Halkan\u0131n \u00fczerinde d\u00f6rt parlak nokta bulunuyor; bunlar, uzaktaki galaksinin tekrar eden imgeleri.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/en-nadir-olaylardan-biri-kusursuz-einstein-halkasi-goklerde-goruntulendi-0-56wqP293.jpg\"\/><\/p>\n<p>Bu derece kusursuz bir Einstein halkas\u0131n\u0131n ke\u015ffedilme m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fczde 0.05 \u00fczere son derece d\u00fc\u015f\u00fck bir ihtimaldi. Daha evvel bu kadar yak\u0131n aral\u0131kta ke\u015ffedilen yaln\u0131zca be\u015f mercek bulunuyor.<\/p>\n<p><b>EUCLID TELESKOBUNDAN YEN\u0130 KE\u015e\u0130FLER<\/b><\/p>\n<p>NGC 6505, astronomlar taraf\u0131ndan 1884 y\u0131l\u0131nda ke\u015ffedilmi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, etraf\u0131ndaki bu halkaya dair \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir iz bulunamam\u0131\u015ft\u0131. Euclid teleskopu, daha evvel \u00e2l\u00e2 bilinen g\u00f6kadalar i\u00e7inde bile yeni ke\u015fifler yapabilece\u011fini g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/p>\n<p>ESA\u2019dan (Avrupa Uzay Ajans\u0131) Valeria Pettorino, \u201cBu ke\u015fif, Euclid\u2019in inan\u0131lmaz kapasitesini kan\u0131tl\u0131yor. Daha evvel tekraren incelenmi\u015f g\u00f6kadalarda bile yepisyeni bulu\u015flar yapabiliyoruz\u201d diyerek teleskopun gelecekteki potansiyeline dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/en-nadir-olaylardan-biri-kusursuz-einstein-halkasi-goklerde-goruntulendi-1-nf97mmMY.jpg\"\/><\/p>\n<p>Euclid teleskopunun as\u0131l hedefi, k\u00fctle\u00e7ekimsel mercekleri ke\u015ffederek g\u00f6r\u00fcnmez karanl\u0131k husus ve karanl\u0131k g\u00fcc\u00fcn haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmak. Birinci m\u00fc\u015fahedeler s\u0131ras\u0131nda bu t\u00fcrl\u00fc e\u015fsiz bir ke\u015fif yapmas\u0131, bilim insanlar\u0131n\u0131 ziyadesiyle heyecanland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p><b>YEN\u0130 \u0130S\u0130M \u00d6NER\u0130LER\u0130<\/b><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu Einstein halkas\u0131n\u0131n ESA g\u00f6kbilimcisi Bruno Altieri\u2019nin ismiyle an\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Zira Altieri, Euclid\u2019in 2023\u2019teki test datalar\u0131nda birinci sefer bu halkay\u0131 fark eden ki\u015fi oldu.<\/p>\n<p>Altieri, \u201c\u0130lk m\u00fc\u015fahedede bile bu halkay\u0131 g\u00f6rebiliyordum. Lakin Euclid daha fazla bilgi toplad\u0131k\u00e7a, b\u00fcsb\u00fct\u00fcn harika bir Einstein halkas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Hayat\u0131m boyunca k\u00fctle\u00e7ekimsel merceklenmeye ilgi duymu\u015f biri olarak bu ke\u015fif beni b\u00fcy\u00fcledi\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bu k\u0131ymetli ke\u015fif, Astronomy &#038; Astrophysics mecmuas\u0131nda yay\u0131mland\u0131 ve \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda kozmosun karanl\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131 anlamada b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sunmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrupa Uzay Ajans\u0131\u2019n\u0131n Euclid uzay teleskopu, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki en ender olaylardan birine tan\u0131kl\u0131k etti. 590 milyon \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131ktaki NGC 6505 galaksisinin etraf\u0131nda kusursuz bir Einstein halkas\u0131 ke\u015ffedildi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":37531,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[5906,4153,5904,5905,1380],"class_list":["post-37530","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-einstein-halkasi","tag-halka","tag-kesif","tag-mercek","tag-uzak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37530","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37530"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":37534,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37530\/revisions\/37534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}