Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Alper S\u00f6nmez, dislipideminin nedenleri ortas\u0131nda s\u0131hhatsiz beslenme ve hareketsiz \u00f6mr\u00fcn \u00f6nemsenmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Prof. Dr. S\u00f6nmez, dislipidemi nedenleri ile ilgili, \u201cLipidleri ta\u015f\u0131yan molek\u00fcllerin (Lipoproteinlerin) karaci\u011fer ve dokularca sirk\u00fclasyondan gere\u011fince temizlemeyi\u015fi dislipidemilerin en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen genetik nedenlerindendir. Bu sorun kal\u0131t\u0131msal olarak anne yahut babadan \u00e7ocu\u011fa ge\u00e7er. Y\u00fcksek kolesterol seviyeleriyle seyreden bu tablo kimi ailelerde gen\u00e7 ya\u015fta kardiyovask\u00fcler olay yahut \u00f6l\u00fcmlerin s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesinin nedenidir. Doymu\u015f ya\u011f ve trans ya\u011f i\u00e7eren besinlerin (h\u0131zl\u0131 at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar, paketlenmi\u015f besinler vb.) fazlaca t\u00fcketilmesi ve bitkisel liflerin yetersiz al\u0131nmas\u0131, kan ya\u011flar\u0131n\u0131 y\u00fckseltebilir.<\/p>\n
Yetersiz fizik\u00ee aktivite lipid metabolizmas\u0131n\u0131 olumsuz tesirler, dolan\u0131mdaki lipidlerin y\u00fckselmesine ve fonksiyonlar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na neden olur. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra obezite, Tip-2 diyabet, hipotiroidi, b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131, karaci\u011fer ve safra yollar\u0131n\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve s\u0131k kullan\u0131lan kimi ila\u00e7lar da dislipidemiye neden olabiliyor. \u00c7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda ekseriyetle ola\u011fan olan kan ya\u011flar\u0131 ya\u015f ilerledik\u00e7e y\u00fckselme e\u011filimindedir. Dolan\u0131mdaki lipoproteinleri temizleyen karaci\u011ferdeki al\u0131c\u0131lar\u0131n ya\u015fla birlikte fonksiyonlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131n bunda rol\u00fc vard\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
DAMAR HASTALIKLARINI ARTIRIYOR<\/b><\/p>\n
Dislipideminin damar hastal\u0131klar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Prof. Dr. S\u00f6nmez, \u201cDislipidemi damar sertli\u011fine (ateroskleroz) yol a\u00e7ar ve kalbi besleyen b\u00fcy\u00fck damarlar\u0131n, beyin damarlar\u0131n\u0131n yahut bacak damarlar\u0131n\u0131n ola\u011fandan daha gen\u00e7 ya\u015flarda t\u0131kanmas\u0131na neden olur. Toplumsal bilgiler dislipidemilerin damar sertli\u011fi ve buna ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar\u0131 y\u00fczde 30-35 oran\u0131nda artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n
E\u011fer bireylerde damar sertli\u011fine neden olan \u00f6b\u00fcr risk fakt\u00f6rleri de (sigara i\u00e7imi, obezite, diyabet, hipertansiyon vb.) varsa tablo daha s\u00fcratli ilerlemekte ve kalp krizi yahut inme \u00fczere olumsuz sonu\u00e7lar daha fazla g\u00f6r\u00fclmektedir. Dislipidemi, beyin damarlar\u0131nda t\u0131kan\u0131kl\u0131k yaparak inmeye neden olabilir. Lakin dislipidemilerin beyinde \u00f6teki olumsuz tesirleri de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bunlar i\u00e7inde haf\u0131za, dikkat ve konsantrasyon bozukluklar\u0131, vask\u00fcler demans ve Alzheimer riskinde artma say\u0131labilir\u201d dedi.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 besleme ve k\u00e2fi fizik\u00ee aktivitenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n dislipideminin \u00f6nlenmesi i\u00e7in toplumsal olarak k\u0131ymetli bir ad\u0131m oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen S\u00f6nmez, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cDislipidemi erken tan\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn, tedavisi kolay bir metabolik hastal\u0131kt\u0131r. T\u00fcrkiye, d\u00fcnyada genetik ge\u00e7i\u015fli lipid y\u00fcksekliklerinin en s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkelerden birisidir. \u00dclkemizde yakla\u015f\u0131k 20 eri\u015fkinden birinde kolesterol seviyeleri tedaviyi hak edecek kadar y\u00fcksektir. Yakla\u015f\u0131k 160 eri\u015fkinden biri \u2018Ailesel Hiperkolesterolemi\u2019 ismini verdi\u011fimiz genetik ge\u00e7i\u015fli dislipidemi kriterlerini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Dislipideminiz olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in lipid profilinizi en az bir kere \u00f6l\u00e7t\u00fcr\u00fcn ve tespit edilen sonu\u00e7lar\u0131 hekiminizle birlikte de\u011ferlendirin. Hastal\u0131klar\u0131 tedavi etmenin en kolay yolu onlar\u0131 \u00f6nlemektir. Dislipidemileri tespit edip vaktinde m\u00fcdahale ederek, kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar\u0131n geli\u015fmesini \u00f6nlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Endokrinoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Alper S\u00f6nmez, dislipideminin kalp-damar s\u0131hhati \u00fczerindeki tesirlerine dikkat \u00e7ekerek, erken te\u015fhisin de\u011ferini vurgulad\u0131. Kandaki ya\u011f oran\u0131n\u0131z\u0131 denetim ettirerek, obezite ve diyabet kadar tehlikeli olan bu metabolik hastal\u0131ktan korunabilirsiniz.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39987,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[3431,3042,702],"class_list":["post-39986","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-damar","tag-hastaliklari","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39986","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39986"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39986\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39988,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39986\/revisions\/39988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39987"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39986"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39986"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39986"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}