{"id":44499,"date":"2025-06-09T10:48:07","date_gmt":"2025-06-09T10:48:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=44499"},"modified":"2025-06-09T10:48:07","modified_gmt":"2025-06-09T10:48:07","slug":"3-bin-yillik-hazinede-dunya-disi-metal-kesfedildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/06\/09\/3-bin-yillik-hazinede-dunya-disi-metal-kesfedildi\/","title":{"rendered":"3 bin y\u0131ll\u0131k hazinede D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 metal ke\u015ffedildi"},"content":{"rendered":"<p>\u0130spanya Ulusal Arkeoloji M\u00fczesi\u2019nden Salvador Rovira-Llorens taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rma, metal i\u015f\u00e7ili\u011finin 3 bin \u00a0y\u0131l evvel \u0130berya&#8217;da beklenenden \u00e7ok daha geli\u015fmi\u015f olabilece\u011fini ortaya koydu. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Villena Hazinesi, 1963 y\u0131l\u0131nda \u0130spanya\u2019n\u0131n Alicante b\u00f6lgesinde ke\u015ffedilen 66 kesimlik bir koleksiyon. Avrupa\u2019n\u0131n en de\u011ferli Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131 alt\u0131n personelli\u011fi \u00f6rneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Fakat koleksiyonun kesin ya\u015f\u0131n\u0131 belirlemek, i\u00e7indeki iki demir g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc eser nedeniyle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u00fcrece d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Bu objelerden biri, bir asan\u0131n yahut k\u0131l\u0131\u00e7 kabzas\u0131n\u0131n mod\u00fcl\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen k\u00fc\u00e7\u00fck bir yar\u0131m k\u00fcre, ba\u015fkas\u0131 ise kal\u0131n, torc stilinde bir bilezik. Arkeologlar, bu yap\u0131tlar\u0131n demir i\u00e7eri\u011fi nedeniyle al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011funu fark etti.<\/p>\n<p>\u0130ber Yar\u0131madas\u0131\u2019nda Demir \u00c7a\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k M\u00d6 850\u2019de ba\u015flarken, Villena Hazinesi\u2019ndeki alt\u0131n objelerin M\u00d6 1500-1200 y\u0131llar\u0131na tarihlendi\u011fi biliniyor. Pekala bu iki demir eser nas\u0131l oluyor da bronz evresine ili\u015fkin bir hazineye dahil edilebiliyordu?<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 bu gizemi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in, yap\u0131tlara k\u00fctle spektrometrisi testi uygulayarak i\u00e7eriklerindeki nikel oran\u0131n\u0131 inceledi. Sonu\u00e7lar, bu yap\u0131tlar\u0131n yer kabu\u011fundaki demir cevherinden de\u011fil, meteoritik (g\u00f6kta\u015f\u0131 k\u00f6kenli) demirden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/3-bin-yillik-hazinede-dunya-disi-metal-kesfedildi-0-j1Bd1Dci.jpg\"\/><\/p>\n<p>Meteoritik demirin, D\u00fcnya\u2019n\u0131n y\u00fczeyindeki demirden \u00e7ok daha y\u00fcksek nikel oran\u0131na sahip oldu\u011fu biliniyor. Bu, Villena Hazinesi\u2019ndeki iki yap\u0131t\u0131n de D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 bir kaynaktan geldi\u011finin en g\u00fc\u00e7l\u00fc ispat\u0131 oldu. M\u00d6 1400-1200 y\u0131llar\u0131 ortas\u0131nda g\u00f6kta\u015flar\u0131ndan elde edilen demirin i\u015flenmi\u015f olmas\u0131, devrin metal i\u015f\u00e7ili\u011finin ne kadar ileri d\u00fczeyde oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, objelerin a\u011f\u0131r bi\u00e7imde korozyona u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kesin sonu\u00e7lara ula\u015fman\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131 oldu\u011funu kabul ediyor. Lakin, daha yeni ve hassas tahlil tekniklerinin kullan\u0131lmas\u0131yla, bu ke\u015ffin daha sa\u011flam delillerle desteklenebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma, Trabajos de Prehistoria mecmuas\u0131nda yay\u0131mland\u0131 ve \u0130ber Yar\u0131madas\u0131\u2019nda meteoritik demirle yap\u0131lm\u0131\u015f birinci iki eser olarak tarihe ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ber Yar\u0131madas\u0131&#8217;ndaki Tun\u00e7 \u00c7a\u011f\u0131\u2019na ili\u015fkin alt\u0131nlarla dolu Villena Hazinesi&#8217;nde, bilim insanlar\u0131n\u0131 heyecanland\u0131ran iki farkl\u0131 eser ke\u015ffedildi. Soluk renkli bir bilezik ve alt\u0131nla s\u00fcslenmi\u015f pasl\u0131 bir yar\u0131m k\u00fcre, yer alt\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan metallerle de\u011fil, g\u00f6kta\u015flar\u0131ndan gelen demirle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44500,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[1227,476],"class_list":["post-44499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-demir","tag-eser"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44499"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44502,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44499\/revisions\/44502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}