NASA, uzayda bir vefat durumu i\u00e7in haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7layan kimi planlar geli\u015ftirmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n
Astronot ve Memleketler aras\u0131 Uzay \u0130stasyonu’nun eski kumandan\u0131 Chris Hadfield’e g\u00f6re, uzay ajans\u0131, astronotlar\u0131n bu \u00e7e\u015fit senaryolar\u0131 de\u011ferlendirebilmesi i\u00e7in “\u00f6l\u00fcm sim\u00fclasyonlar\u0131” ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Bu sim\u00fclasyonlar, uzayda mevt \u00fczere acil durumlarla ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in gerekli stratejilerin geli\u015ftirilmesine yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 gayeler.\u00a0<\/p>\n
Uzay y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda bir trajedi ya\u015fanmas\u0131 durumunda, \u00e7\u00fcr\u00fcmeden kaynaklanan mak\u00fbs kokular\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in cesedin hava kilidine geri g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi ve kapal\u0131 bir uzay giysisinde koruma edilmesi gerekiyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’nda (ISS), ceset so\u011fuk bir odaya ta\u015f\u0131narak inan\u00e7l\u0131 bir formda saklanacak. Daha sonra, ceset D\u00fcnya’ya geri g\u00f6nderilebilece\u011fi \u00fczere, at\u0131klarla birlikte atmosferde imha edilebilir. Bu s\u00fcre\u00e7, uzayda ya\u015fanabilecek m\u00fcmk\u00fcn vefat durumlar\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nan tedbirler ortas\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Hadfield, “Elbette bir cesedi uzaya atarak eski bir meslekta\u015f\u0131n\u0131z\u0131 potansiyel olarak tehlikeli uzay enkaz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilirsiniz. Lakin bu, BM Uzay Enkaz\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Mukavelesi’ni ihlal eder ve bu \u00e7e\u015fit bir olay, memleketler aras\u0131 bir krize yol a\u00e7abilir” formunda uyar\u0131yor.<\/p>\n
NASA, Ay ve Mars’a yap\u0131lacak misyonlarda mevt durumlar\u0131 i\u00e7in \u015fimdi kesin bir plan geli\u015ftirmi\u015f de\u011fil. Uzay arac\u0131nda bir vefat ger\u00e7ekle\u015firse, cesedin \u00f6zel bir \u00e7antaya yerle\u015ftirilmesi i\u00e7in robotik manip\u00fclat\u00f6rler kullan\u0131labilir. Akabinde, ceset dondurulup k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klara ayr\u0131lmak \u00fczere titre\u015fimlere maruz b\u0131rak\u0131l\u0131r ve bu par\u00e7ac\u0131klar D\u00fcnya’ya g\u00f6nderilebilir.<\/p>\n
Ceset Ay’da b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, ayr\u0131\u015fma s\u00fcreci farkl\u0131 formda ger\u00e7ekle\u015fir.<\/b><\/p>\n
Ay y\u00fczeyinde bir ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybederse, v\u00fccudunu bekleyen \u015fartlar D\u00fcnya’dakilerden \u00e7ok farkl\u0131 olacakt\u0131r. Bilim be\u015ferlerine nazaran, Ay’da mevt sonras\u0131 uygulanabilecek stratejilerden biri, Ay y\u00fczeyini kirletebilecek karasal mikroplar\u0131 yok etmek maksad\u0131yla kremasyondur. Alternatif olarak, \u015fartlara ba\u011fl\u0131 olarak ceset g\u00f6m\u00fclebilir yahut bulundu\u011fu yerde b\u0131rak\u0131labilir. \u015eayet ceset Ay’da b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, ayr\u0131\u015fma s\u00fcreci farkl\u0131 formda ger\u00e7ekle\u015fir. Uzay bo\u015flu\u011funda bakteriler s\u00fcratle \u00f6l\u00fcr ve vefat an\u0131nda bedenden buharla\u015fan su, ayr\u0131\u015fmay\u0131 de\u011ferli \u00f6l\u00e7\u00fcde yava\u015flat\u0131r.<\/p>\n
Ay gece oldu\u011funda ise beden donacak ve bakteriler, uygun \u015fartlar olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in fonksiyonunu yitirecektir. Atmosfer ve manyetik alan\u0131n yoklu\u011fu nedeniyle, G\u00fcne\u015f’in tesiri organik kal\u0131nt\u0131lar\u0131 s\u00fcratle yok edebilir, lakin bu s\u00fcre\u00e7 uzun vakit alacakt\u0131r. Sonu\u00e7ta, beden bir mumyaya d\u00f6n\u00fc\u015febilir ve kemikler milyonlarca y\u0131l boyunca Ay y\u00fczeyinde kalabilir.<\/p>\n
D\u00fcnya’n\u0131n uydusu Ay’daki s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimleri, eksi 170\u00b0C ile art\u0131 120\u00b0C ortas\u0131nda b\u00fcy\u00fck dalgalanmalar g\u00f6sterebilir, bu da ayr\u0131\u015fma s\u00fcrecini daha karma\u015f\u0131k hale getirir. Bu \u00e7ok s\u0131cakl\u0131k farklar\u0131, bedeni donmaya ve akabinde erimeye zorlayarak, ayr\u0131\u015fma s\u00fcrecini k\u0131ymetli \u00f6l\u00e7\u00fcde geciktirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Vefat uzayda yahut Ay’da ger\u00e7ekle\u015firse ne olaca\u011f\u0131 hala tam olarak bilinmiyor. NASA, bu cins acil durumlar i\u00e7in kimi tedbirler ve planlar geli\u015ftirmi\u015f olsa da, bu durum \u015fimdi pratikte ger\u00e7ekle\u015fmedi fakat bilim insanlar\u0131n\u0131n bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc var.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5140,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1398,1397,667,1396],"class_list":["post-5139","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-ayrisma","tag-ceset","tag-olum","tag-uzay"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5141,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5139\/revisions\/5141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}