{"id":51613,"date":"2025-06-27T11:48:10","date_gmt":"2025-06-27T11:48:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=51613"},"modified":"2025-06-27T11:48:10","modified_gmt":"2025-06-27T11:48:10","slug":"gizemli-radyo-patlamasi-beklenmedik-bir-galaksiye-kadar-takip-edildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/06\/27\/gizemli-radyo-patlamasi-beklenmedik-bir-galaksiye-kadar-takip-edildi\/","title":{"rendered":"Gizemli radyo patlamas\u0131 beklenmedik bir galaksiye kadar takip edildi"},"content":{"rendered":"

Hollanda\u2019daki Amsterdam \u00dcniversitesi’nden g\u00f6kbilimci Dant\u00e9 Hewitt, “\u00c7o\u011fu FRB b\u00fcy\u00fck ve y\u0131ld\u0131z olu\u015fumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan faal galaksilerde tespit ediliyor. Bu da \u00e7oklukla s\u00fcpernova patlamalar\u0131 sonucu olu\u015fan magnetarlar\u0131n FRB kayna\u011f\u0131 olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor” dedi. Lakin, FRB 20190208A’n\u0131n konut sahibi galaksisinin son derece d\u00fc\u015f\u00fck k\u00fctleli olmas\u0131, bilim insanlar\u0131 i\u00e7in s\u00fcrpriz oldu.<\/p>\n

H\u0131zl\u0131 radyo patlamalar\u0131, milisaniyeler s\u00fcren ani radyo dalgas\u0131 patlamalar\u0131d\u0131r. Lakin bu kadar k\u0131sa m\u00fcddette 500 milyon G\u00fcne\u015f\u2019in yayd\u0131\u011f\u0131 kadar g\u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilirler. Bir\u00e7ok sadece bir defa meydana gelir ve tekrarlanmaz, bu y\u00fczden kayna\u011f\u0131n\u0131 belirlemek son derece zordur. Lakin kimileri, makul bir nizam i\u00e7inde tekrar eden sinyaller yayar ve bunlar\u0131 izlemek daha kolayd\u0131r.<\/p>\n

The Astrophysical Journal Letters mecmuas\u0131nda yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya nazaran; FRB 20190208A, birinci olarak \u015eubat 2019\u2019da tespit edildi. Hewitt ve grubu, bu sinyali g\u00f6zlemlemek i\u00e7in 65,6 saat boyunca radyo teleskoplar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve 2021 ile 2023 y\u0131llar\u0131 ortas\u0131nda iki sefer daha patlama ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini kaydetti. Bu m\u00fc\u015fahedeler sayesinde sinyalin g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki pozisyonu netle\u015ftirildi. Fakat birinci tahlillerde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hi\u00e7bir galaksiye rastlanmad\u0131.<\/p>\n

Daha sonra Gran Telescopio Canarias teleskobuyla yap\u0131lan derin m\u00fc\u015fahedeler sonucunda, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00e7ok soluk bir c\u00fcce galaksinin sinyalin kayna\u011f\u0131 oldu\u011funu fark etti. Bu galaksi 7 milyar \u0131\u015f\u0131k y\u0131l\u0131 uzakl\u0131kta olabilir ve b\u00f6ylelikle \u015fu ana kadar tespit edilen en uzak FRB\u2019lerden biri olarak kaydedildi.<\/p>\n

<\/p>\n

Bu ke\u015fif, tekrarlayan FRB\u2019lerin c\u00fcce galaksilerle temasl\u0131 olabilece\u011fine dair yeni ipu\u00e7lar\u0131 sunuyor. Hewitt, “D\u00fc\u015f\u00fck metal i\u00e7eri\u011fine sahip c\u00fcce galaksiler, kainattaki en b\u00fcy\u00fck y\u0131ld\u0131zlara konut sahipli\u011fi yapabilir. Bu y\u0131ld\u0131zlar s\u00fcpernova olarak patlad\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7ekirdekleri y\u00fcksek manyetik alana sahip n\u00f6tron y\u0131ld\u0131zlar\u0131, yani magnetarlara d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Tekrarlayan FRB\u2019lerin bu magnetarlar taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz” diye ekledi.<\/p>\n

Ancak bu ke\u015fif, FRB\u2019lerin do\u011fas\u0131yla ilgili t\u00fcm sorular\u0131 yan\u0131tlam\u0131yor. \u015eu ana kadar sadece birka\u00e7 FRB\u2019nin kayna\u011f\u0131 belirlenebildi ve t\u00fcm FRB’lerin nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu anlamak i\u00e7in daha fazla g\u00f6zleme muhta\u00e7l\u0131k var. Hewitt, bu t\u0131p radyo patlamalar\u0131n\u0131n kesin kayna\u011f\u0131n\u0131 belirleyebilmek i\u00e7in hem \u00e7ok hassas radyo m\u00fc\u015fahedeleri hem de en b\u00fcy\u00fck optik teleskoplarla derin uzay g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme tekniklerine gereksinim duyuldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Astronomlar, gizemini koruyan s\u00fcratli radyo patlamalar\u0131ndan (FRB) FRB 20190208A\u2019y\u0131 takip ederek, bu sinyalin kayna\u011f\u0131n\u0131 bulmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Lakin ula\u015ft\u0131klar\u0131 yer epey \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131… G\u00f6zlemlenebilir kainat\u0131n yar\u0131s\u0131ndan daha uzak bir aral\u0131kta zay\u0131f, soluk bir c\u00fcce galaksiye ula\u015ft\u0131lar.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":51614,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[6353,3459,7172,300,5271],"class_list":["post-51613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-frb","tag-galaksi","tag-kaynagi","tag-patlama","tag-radyo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51613"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51616,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51613\/revisions\/51616"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}