K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ile u\u011fra\u015f devam ederken, bilim d\u00fcnyas\u0131ndan gelen yeni bir ara\u015ft\u0131rma, gezegenimizin gelece\u011fine dair en karamsar senaryolar\u0131 bile g\u00f6lgede b\u0131rakan bir ikazda bulundu. <\/p>\n
Daha evvel g\u00f6zden ka\u00e7an sera gaz\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131 hesaba katan yeni iklim modelleri, 2200 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde global s\u0131cakl\u0131klar\u0131n 7\u00b0C \u00fczere y\u0131k\u0131c\u0131 bir d\u00fczeye ula\u015fabilece\u011fini ortaya koydu. Bu iddia, acil ve radikal ad\u0131mlar at\u0131lmazsa gezegenin istikrar\u0131n\u0131n geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclemez bir halde bozulabilece\u011fi manas\u0131na geliyor.<\/p>\n
Gezegen \u0131s\u0131n\u0131yor, \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a daha fazla gaz sal\u0131n\u0131yor<\/span><\/b><\/p>\n Yeni ve tasa verici kestirimlerin temelinde, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Andrey Ganopolski ve grubunun geli\u015ftirdi\u011fi, evvelki sim\u00fclasyonlar\u0131n s\u0131kl\u0131kla ihmal etti\u011fi iki kritik fakt\u00f6r\u00fc i\u00e7eren geli\u015fmi\u015f bir model yat\u0131yor: Eriyen permafrost (donmu\u015f toprak) katman\u0131ndan sal\u0131nan karbondioksit ve sulak alanlardan yay\u0131lan metan gaz\u0131.<\/p>\n Bu \u00f6geler, tehlikeli bir “iklim geri bildirimi” d\u00f6ng\u00fcs\u00fc yarat\u0131yor: Gezegen \u0131s\u0131nd\u0131k\u00e7a atmosfere daha fazla gaz sal\u0131n\u0131yor, bu da \u0131s\u0131nmay\u0131 daha da h\u0131zland\u0131rarak denetimden \u00e7\u0131kma riski ta\u015f\u0131yan bir sarmal olu\u015fturuyor.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rman\u0131n en rahats\u0131z edici bulgular\u0131ndan biri de “iklim ataleti” ger\u00e7e\u011fi. Modele nazaran, bug\u00fcn prestijiyle t\u00fcm sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131 dursa bile, gezegenin kendi i\u00e7 d\u00fczenekleri nedeniyle \u0131s\u0131nmaya devam etme riski bulunuyor. <\/p>\n Kritik e\u015fik \u00e7oktan a\u015f\u0131ld\u0131<\/span><\/b><\/p>\n Sim\u00fclasyonlar, bu senaryoda dahi gezegenin 3\u00b0C daha \u0131s\u0131nma ihtimalinin %10 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu durum, kritik e\u015fiklerin \u00e7oktan a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olabilece\u011fine dair \u00f6nemli tasalar do\u011furuyor.<\/p>\n Ayr\u0131ca, bulut olu\u015fumu ve hava nemi \u00fczere zincirleme tepkilerin da \u0131s\u0131nmay\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rabilece\u011fi ve tek ba\u015flar\u0131na s\u0131cakl\u0131klar\u0131 2 ila 5\u00b0C ortas\u0131nda art\u0131rabilecek bir “g\u00fc\u00e7lendirici etki” yaratt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n Ancak bilim insanlar\u0131, karamsar tabloya kar\u015f\u0131n umudun b\u00fcsb\u00fct\u00fcn t\u00fckenmedi\u011fini belirtiyor. \u015eayet emisyonlarda \u00e7ok \u00f6nemli ve s\u00fcratli kesintilere gidilirse, 3\u00b0C’lik bir \u0131s\u0131nman\u0131n hala \u00f6nlenebilece\u011fine inan\u0131l\u0131yor. <\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu gayeye ula\u015fmak i\u00e7in kaybedilecek her bir y\u0131l\u0131n kritik oldu\u011funu ve gecikmenin faturas\u0131n\u0131n gelecek jenerasyonlar i\u00e7in \u00e7ok a\u011f\u0131rla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor.<\/p>\n Rapor, insanl\u0131\u011f\u0131 bir yol ayr\u0131m\u0131na getiriyor: Gelecek ku\u015faklar i\u00e7in ya\u015fanabilir bir gezegen b\u0131rakmak ismine kolektif bir sorumlulukla derhal harekete ge\u00e7mek ya da geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan sonu\u00e7lara teslim olmak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Eriyen donmu\u015f topraklardan ve sulak alanlardan sal\u0131nan ve daha evvel hesaba kat\u0131lmayan sera gazlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren yeni iklim modelleri, gezegenin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 7 derece artabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rerek gelecek ku\u015faklar\u0131 bekleyen tarihi payla\u015ft\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1835,3623,3929],"class_list":["post-60478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-gaz","tag-gezegen","tag-isinma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=60478"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60480,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/60478\/revisions\/60480"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/60479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=60478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=60478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=60478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}