{"id":61569,"date":"2025-07-29T18:57:29","date_gmt":"2025-07-29T18:57:29","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=61569"},"modified":"2025-07-29T18:57:29","modified_gmt":"2025-07-29T18:57:29","slug":"20-yillik-uydu-verileri-ortaya-cikardi-esi-benzeri-gorulmemis-kayip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/07\/29\/20-yillik-uydu-verileri-ortaya-cikardi-esi-benzeri-gorulmemis-kayip\/","title":{"rendered":"20 y\u0131ll\u0131k uydu verileri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131: E\u015fi benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f kay\u0131p!"},"content":{"rendered":"<p>Science Advances mecmuas\u0131nda yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fma, bu kurakl\u0131\u011f\u0131n temel sebepleri ortas\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7ok yeralt\u0131 suyu kullan\u0131m\u0131 ve \u015fiddetli kurakl\u0131klar\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><b>20 YLLIK UYDU B\u0130LG\u0130LER\u0130 \u0130NCELEND\u0130<\/b><\/p>\n<p>ABD-Almanya payda\u015fl\u0131\u011f\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen GRACE ve GRACE-FO uydu misyonlar\u0131n\u0131n 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bilgilerini inceleyen bilim insanlar\u0131, kara y\u00fczeyindeki kurak alanlar\u0131n her y\u0131l yakla\u015f\u0131k iki Kaliforniya b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde geni\u015fledi\u011fini belirledi. <\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, art\u0131k kurak alanlar\u0131n kurumas\u0131n\u0131n, nemli b\u00f6lgelerin \u0131slanma surat\u0131n\u0131 geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu durumun global hidrolojik d\u00f6ng\u00fcy\u00fc bilakis \u00e7evirdi\u011fini vurguluyor.<\/p>\n<p><b>NUF\u00dcSUN Y\u00dcZDE 75&#8217;\u0130N\u0130 ETK\u0130L\u0130YOR<\/b><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada yer alan bilim be\u015ferlerine nazaran d\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 75\u2019i, son 22 y\u0131lda tatl\u0131 su kayb\u0131 ya\u015fayan 101 \u00fclkede ya\u015f\u0131yor. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/20-yillik-uydu-verileri-ortaya-cikardi-esi-benzeri-gorulmemis-kayip-0-9xHUTAyQ.jpg\"\/><\/p>\n<p>Bu durum, s\u00fcratle artan n\u00fcfusa paralel olarak tatl\u0131 su krizinin derinle\u015fece\u011fi manas\u0131na geliyor. Daha da \u00e7arp\u0131c\u0131 olan ise k\u0131tadaki su kayb\u0131n\u0131n y\u00fczde 68\u2019inin s\u0131rf yeralt\u0131 sular\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi.<\/p>\n<p>Bu oran, Gr\u00f6nland ve Antarktika\u2019daki buzullar\u0131n toplam erimesinden daha fazla deniz d\u00fczeyi art\u0131\u015f\u0131na neden oluyor.<\/p>\n<p><b>&#8216;HERKES\u0130N DAH\u0130L OLMASI GEREKEN AC\u0130L DURUM&#8217;<\/b><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Jay Famiglietti, \u201cTatl\u0131 su k\u0131tl\u0131\u011f\u0131, besin ve su g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden global bir kriz h\u00e2line geliyor. Bu, herkesin dahil olmas\u0131 gereken bir acil durum\u201d s\u00f6zlerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n yaln\u0131zca kriz vakitlerinde kullan\u0131lmas\u0131 gerekirken, bir\u00e7ok b\u00f6lgede bu kaynaklar\u0131n tertipli halde t\u00fcketildi\u011fi ve \u0131slak y\u0131llarda bile yenilenmedi\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n<p><b>KUZEY YARIMK\u00dcRE DAHA FAZLA R\u0130SK ALTINDA<\/b><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada dikkat \u00e7eken bir \u00f6b\u00fcr \u00f6ge, 2014\u20132015 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fanan \u201cmega El-Ni\u00f1o\u201d periyodunun akabinde kurakl\u0131klar\u0131n s\u00fcrat kazanmas\u0131. <\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/20-yillik-uydu-verileri-ortaya-cikardi-esi-benzeri-gorulmemis-kayip-1-h4dXeBwz.png\"\/><\/p>\n<p>Ayn\u0131 devirde kurakl\u0131k b\u00f6lgelerinin co\u011frafik da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda da kayda bedel de\u011fi\u015fiklikler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bilhassa Kuzey Yar\u0131mk\u00fcre\u2019deki orta enlemler, \u015fiddetli kurakl\u0131klar ve yeralt\u0131 suyu t\u00fckenmesi nedeniyle daha fazla risk alt\u0131nda.<\/p>\n<p><b>D\u00d6RT KITADA &#8216;MEGA KURUMA&#8217;<\/b><\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131, d\u00f6rt ana k\u0131ta \u00f6l\u00e7e\u011finde \u201cmega-kuruma\u201d b\u00f6lgesi tespit etti:<\/p>\n<ul>\n<li>Kuzey ve Orta Amerika: ABD&#8217;nin g\u00fcneybat\u0131s\u0131, Meksika ve b\u00fcy\u00fck metropoller.<\/li>\n<li>Alaska ve Kuzey Kanada: Buzullar\u0131n erimesi ve zira\u00ee b\u00f6lgelerdeki su kayb\u0131 dikkat \u00e7ekiyor.<\/li>\n<li>Kuzey Rusya: Kar ve permafrost erimeleri yayg\u0131n.<\/li>\n<li>Orta Do\u011fu-Kuzey Afrika ve Avrasya: Dubai, Kahire, Tahran \u00fczere kentlerin yan\u0131 s\u0131ra tar\u0131m b\u00f6lgeleri ve Aral\/Caspian Denizi etraf\u0131 de dahil.<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Y\u00d6NET\u0130M STRATEJ\u0130LER\u0130 GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LMEZSE KR\u0130Z DER\u0130NLE\u015eECEK<\/b><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bilhassa IPCC iklim modellerinin kestirim edemedi\u011fi bu e\u011filimlerin, tropik b\u00f6lgelerde bile yer yer de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. <\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir su siyasetleri, milletleraras\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve bilgiye dayal\u0131 idare stratejileri olmadan tatl\u0131 su krizinin derinle\u015fece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n<p>Famiglietti, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle u\u011fra\u015fta zorlan\u0131yor olabiliriz lakin yeralt\u0131 suyu idaresinde ataca\u011f\u0131m\u0131z ad\u0131mlar, deniz d\u00fczeyi art\u0131\u015f\u0131n\u0131 yava\u015flatabilir ve gelecek ku\u015faklar i\u00e7in tatl\u0131 suyu koruyabilir\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arizona Eyalet \u00dcniversitesi liderli\u011finde yap\u0131lan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, 20 y\u0131ll\u0131k uydu datalar\u0131n\u0131 kullanarak 2002\u2019den bu yana D\u00fcnya\u2019n\u0131n k\u0131talar\u0131nda e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f seviyede tatl\u0131 su kayb\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":61570,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1554,7931,881,2871,4177],"class_list":["post-61569","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-kriz","tag-kurak","tag-kuzey","tag-tatli-su","tag-yeralti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61569"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61573,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61569\/revisions\/61573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61570"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}