\u0130talya’daki bir ma\u011farada yar\u0131m as\u0131rdan uzun bir m\u00fchlet evvel ke\u015ffedilen ve tuhaf bi\u00e7imiyle bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 me\u015fgul eden 12.500 y\u0131ll\u0131k bir kafatas\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f teknoloji sayesinde s\u0131rr\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Yeni bir ara\u015ft\u0131rma, kafatas\u0131n\u0131n al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k yap\u0131s\u0131n\u0131n bir hastal\u0131k de\u011fil, bebeklik devrinde kas\u0131tl\u0131 olarak yap\u0131lan bir ba\u015f \u015fekillendirme gelene\u011finin sonucu oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Bu ke\u015fif, uygulaman\u0131n Avrupa’daki tarihini binlerce y\u0131l geriye \u00e7ekti.<\/p>\n
Hikaye, 1940’larda arkeologlar\u0131n \u0130talya’n\u0131n Arene Candide Ma\u011faras\u0131’nda yapt\u0131\u011f\u0131 kaz\u0131larla ba\u015flad\u0131. Binlerce y\u0131ll\u0131k bir mezarl\u0131k olan bu alanda bulunan d\u00fczinelerce iskelet ortas\u0131nda, “AC12” olarak isimlendirilen uzun ve dar yap\u0131l\u0131 bir erkek kafatas\u0131, onlarca y\u0131ld\u0131r antropologlar i\u00e7in bir gizemdi. Birinci hipotezler, bu bi\u00e7im bozuklu\u011funun do\u011fu\u015ftan gelen bir hastal\u0131ktan yahut \u00e7ocuklukta ya\u015fanan bir travmadan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyordu.<\/p>\n
Ancak Floransa \u00dcniversitesi’nden Irene Dori liderli\u011findeki bir ara\u015ft\u0131rma grubu, \u00e7a\u011fda\u015f teknolojiyi kullanarak bu belgeyi tekrar a\u00e7t\u0131. 1970’lerde birle\u015ftirilmi\u015f olan kafatas\u0131na ziyan vermemek i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, y\u00fcksek hassasiyetli taray\u0131c\u0131lar kullanarak kafatas\u0131n\u0131n dijital bir kopyas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu ve sanal ortamda mod\u00fcllerine ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Yumu\u015fak olan kafatas\u0131, kuma\u015f \u015feritlerle s\u0131k\u0131ca sar\u0131l\u0131yor\u00a0<\/span><\/b><\/p>\n Scientific Reports mecmuas\u0131nda yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya nazaran, bu sanal model \u00fczerinde yap\u0131lan geometrik morfometrik tahliller (biyolojik formlar\u0131 matematiksel olarak \u00f6l\u00e7en bir teknik), AC12’nin formunun kas\u0131tl\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015f yapay bir modifikasyonun t\u00fcm \u00f6zelliklerini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak ortaya koydu.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmaya nazaran, o devirde kullan\u0131lan teknik epeyce kolayd\u0131: Bir bebe\u011fin \u015fimdi yumu\u015fak olan kafatas\u0131, kuma\u015f \u015feritlerle s\u0131k\u0131ca sar\u0131l\u0131yor ve bu bandajlar aylarca, hatta y\u0131llarca orada tutuluyordu. Kafatas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcme devrinde uygulanan bu daima bas\u0131n\u00e7, kemiklerin kal\u0131c\u0131 olarak form de\u011fi\u015ftirerek karakteristik uzun yap\u0131y\u0131 almas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu.<\/p>\n Bu ke\u015fif, AC12’yi Avrupa’daki yapay ba\u015f \u015fekillendirmenin en eski \u00f6rneklerinden biri yap\u0131yor ve k\u0131tadaki bu gelene\u011fin bilinen tarihini birka\u00e7 bin y\u0131l geriye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n Arene Candide’de ya\u015fayan bu tarih \u00f6ncesi topluluk i\u00e7in ba\u015f \u015fekillendirme tek beden modifikasyonu de\u011fildi. T\u0131pk\u0131 b\u00f6lgede, bireylerin yanaklar\u0131na takt\u0131\u011f\u0131 “y\u00fcz t\u0131ka\u00e7lar\u0131” \u00fczere \u00f6b\u00fcr uygulamalar\u0131n da delilleri bulundu. Bu durum, v\u00fccudun toplumsal aidiyeti, stat\u00fcy\u00fc ve kimli\u011fi tabir etme arac\u0131 olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k bir k\u00fclt\u00fcre i\u015faret ediyor.<\/p>\n Bu gelenek yaln\u0131zca Avrupa’ya has de\u011fil. Avustralya’da 13.500, Asya’da ise 11.200 y\u0131l \u00f6ncesine dayanan emsal \u00f6rnekler bulunuyor.<\/p>\n Bu ke\u015fif, yeni sorular\u0131 da beraberinde getiriyor: Bu gelenekler d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 yerlerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak m\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, yoksa g\u00f6\u00e7lerle mi yay\u0131ld\u0131? \u015eu anda iskeletler \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen DNA tahlilleri, AC12’nin mahall\u00ee bir halka m\u0131 ili\u015fkin oldu\u011funu yoksa bu gelene\u011fi b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131yan uzak bir k\u00fcmeden m\u0131 geldi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karabilir.<\/p>\n AC12 kafatas\u0131, atalar\u0131m\u0131z\u0131n da en az bizim kadar kimliklerini s\u00f6z etmek i\u00e7in v\u00fccudu bir tuval olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ge\u00e7mi\u015f ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ortas\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rtan bir k\u00f6pr\u00fc kurdu\u011funu bir sefer daha hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yar\u0131m as\u0131rd\u0131r bilim d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in bir gizem olan \u0130talya’daki 12.500 y\u0131ll\u0131k “uzun kafatas\u0131”n\u0131n s\u0131rr\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f teknoloji sayesinde \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu tuhaf formun bir hastal\u0131k yahut kaza de\u011fil, atalar\u0131m\u0131z\u0131n bebeklikten itibaren kuma\u015f \u015feritlerle uygulad\u0131\u011f\u0131 kas\u0131tl\u0131 bir ba\u015f \u015fekillendirme prati\u011fi oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu ke\u015fif, uygulaman\u0131n Avrupa’daki tarihini binlerce y\u0131l geriye \u00e7ekti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75472,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1995,2023,8854,8853,1706],"class_list":["post-75471","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-gelen","tag-kafa","tag-kafatasi","tag-sekil","tag-tek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=75471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75473,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/75471\/revisions\/75473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/75472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=75471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=75471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=75471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}