{"id":7789,"date":"2025-01-30T18:24:06","date_gmt":"2025-01-30T18:24:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=7789"},"modified":"2025-01-30T18:24:06","modified_gmt":"2025-01-30T18:24:06","slug":"7-aylikken-bile-tepki-gosteriyoruz-ama-her-yil-94-bin-kisinin-olumune-neden-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/01\/30\/7-aylikken-bile-tepki-gosteriyoruz-ama-her-yil-94-bin-kisinin-olumune-neden-oluyor\/","title":{"rendered":"7 ayl\u0131kken bile tepki g\u00f6steriyoruz ama her y\u0131l 94 bin ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oluyor"},"content":{"rendered":"<p>Ara\u015ft\u0131rma, y\u0131lanlar\u0131n \u00f6l\u00e7ekli derisinin, primatlar\u0131n bu tehlikeli canl\u0131lar\u0131 s\u00fcratle alg\u0131lamas\u0131nda kilit bir g\u00f6rsel ipucu oldu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmada, daha evvel hi\u00e7 ger\u00e7ek y\u0131lan yahut amfibi g\u00f6rmemi\u015f \u00fc\u00e7 Japon makak maymunu (Macaca fuscata) kullan\u0131ld\u0131. Maymunlar, m\u00fckafata dayal\u0131 bir tan\u0131mlama oyununda y\u0131lan ve semender foto\u011fraflar\u0131na maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131. Beklendi\u011fi \u00fczere, y\u0131lan foto\u011fraflar\u0131na semender foto\u011fraflar\u0131na nazaran \u00e7ok daha s\u00fcratli reaksiyon verdiler.<\/p>\n<p>Ancak, semender foto\u011fraflar\u0131na y\u0131lan derisi kaplamas\u0131 eklendi\u011finde, maymunlar bu imgelere de t\u0131pk\u0131 s\u00fcratte reaksiyon verdi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, y\u0131lan derisinin primatlar i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir g\u00f6rsel tetikleyici oldu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n<p>Kawai, \u201cPrimatlar ve be\u015ferler y\u0131lanlar\u0131 s\u00fcratle tan\u0131yabilir, fakat bu g\u00f6rsel fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n ana \u00f6gesi daha evvel bilinmiyordu\u201d dedi. Ara\u015ft\u0131rma, y\u0131lanlar\u0131n pullu cildinin primatlar\u0131n tehlikeyi sezme sisteminde belirleyici bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n<p><b>HER YIL 94 B\u0130N K\u0130\u015e\u0130N\u0130N VEFATINA YOL A\u00c7IYOR<\/b><\/p>\n<p>Primatlar\u0131n g\u00f6rsel sistemlerinin y\u0131lanlar\u0131 s\u00fcratle tespit edebilecek formda evrimle\u015fmi\u015f olmas\u0131, hayatta kalmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir avantaj sa\u011flad\u0131. Y\u0131lanlar, be\u015ferler i\u00e7in hala en b\u00fcy\u00fck tehditlerden biri. Her y\u0131l d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda yakla\u015f\u0131k 94 bin mevt y\u0131lan \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131 nedeniyle ger\u00e7ekle\u015fiyor. Buna k\u0131yasla, k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 ak\u0131nlar\u0131 sadece 2023 y\u0131l\u0131nda 14 vefata yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>\u0130nsan bebeklerinin, yedi ayl\u0131kken bile y\u0131lanlara kar\u015f\u0131 beyin yans\u0131lar\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi biliniyor. Bu da insanlar\u0131n y\u0131lanlar\u0131 alg\u0131lama yetene\u011finin do\u011fu\u015ftan geldi\u011fini ve primatlarla ortak bir evrimsel ge\u00e7mi\u015fe dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor. Kawai, &#8220;Bu sonu\u00e7lar, primatlar\u0131n g\u00f6rsel sisteminin y\u0131lanlar\u0131 daha s\u00fcratli ve muteber formda tespit edecek bi\u00e7imde evrimle\u015fti\u011fini destekleyen y\u0131lan tespit teorisiyle tutarl\u0131d\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/7-aylikken-bile-tepki-gosteriyoruz-ama-her-yil-94-bin-kisinin-olumune-neden-oluyor-djtpsCFt.jpg\"\/><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, primatlar\u0131n tehlike sinyallerini nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131na dair de\u011ferli bilgiler sunuyor. Y\u0131lan derisinin, direkt tehdit olu\u015fturmasa bile, primatlarda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir tehlike alg\u0131s\u0131 uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130nsanlarda yap\u0131lacak benzeri bir \u00e7al\u0131\u015fma, bu ortak evrimsel d\u00fczene\u011fin daha net anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n<p>Bu ara\u015ft\u0131rma, s\u0131rf primatlar\u0131n g\u00f6rsel alg\u0131 sistemleri hakk\u0131nda de\u011fil, birebir vakitte insan beyninin tehlikeyi nas\u0131l alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131na dair yeni bilgiler sunuyor. Kawai, bu t\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, hayvanlar ve be\u015ferler ortas\u0131ndaki ortak evrimsel kontaklar\u0131 anlamada k\u0131ymetli bir role sahip oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Japonya\u2019daki Nagoya \u00dcniversitesi\u2019nden bili\u015fsel bilimci Nobuyuki Kawai ve tak\u0131m\u0131, primatlar\u0131n y\u0131lanlar\u0131 tan\u0131ma yetene\u011fi \u00fczerine yeni bir ara\u015ft\u0131rma ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Ara\u015ft\u0131rmada bebeklerin 7 ayl\u0131kken bile y\u0131lana reaksiyon g\u00f6sterdi\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7790,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[1909,1910,795,1911,1908],"class_list":["post-7789","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-algi","tag-gorsel","tag-insanlar","tag-tehlike","tag-yilan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7789"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7792,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789\/revisions\/7792"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}