{"id":7990,"date":"2025-01-31T11:12:07","date_gmt":"2025-01-31T11:12:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=7990"},"modified":"2025-01-31T11:12:07","modified_gmt":"2025-01-31T11:12:07","slug":"siddetli-bir-catlak-bildigimiz-cografyayi-degistirebilir-dunya-parcalandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/01\/31\/siddetli-bir-catlak-bildigimiz-cografyayi-degistirebilir-dunya-parcalandi\/","title":{"rendered":"\u015eiddetli bir \u00e7atlak, bildi\u011fimiz co\u011frafyay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir: D\u00fcnya par\u00e7aland\u0131\u2026"},"content":{"rendered":"<p>Son y\u0131llarda yap\u0131lan bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, beklenen k\u0131r\u0131lman\u0131n daha evvel ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fine i\u015faret ediyor.\u00a0<\/p>\n<p>Frans\u0131z medyas\u0131 Ouest-France&#8217;\u0131n haberine nazaran, Etiyopya&#8217;n\u0131n Afar b\u00f6lgesinde b\u00fcy\u00fck bir \u00e7atlak olu\u015farak Afrika&#8217;n\u0131n yeni bir okyanusa evrilmesine yol a\u00e7abilir. Bu do\u011fal s\u00fcre\u00e7 birka\u00e7 y\u0131l evvel fark edilse de, 2023 y\u0131l\u0131 sonunda yap\u0131lan yeni bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, bu jeolojik k\u0131r\u0131lman\u0131n beklenenden \u00e7ok daha erken bir periyotta ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini ortaya koydu.\u00a0<\/p>\n<p>New Orleans&#8217;taki Tulane \u00dcniversitesi&#8217;nden jeofizik\u00e7i Cynthia Ebinger, bu jeolojik k\u0131r\u0131lman\u0131n m\u00fcddetinin yakla\u015f\u0131k bir milyon y\u0131l k\u0131sald\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta tahminen de daha fazla azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Bu k\u0131ymetli geli\u015fme, 2005 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7 tektonik plaka ortas\u0131nda meydana gelen bir dizi zelzeleyle ba\u015flad\u0131.\u00a0<\/p>\n<p><b>K\u0131z\u0131ldeniz gibisi bir durum olu\u015facak<\/b><\/p>\n<p>Nubia, Arap ve Somali plakalar\u0131n\u0131n etkile\u015fimi sonucu milyonlarca y\u0131l s\u00fcren bu s\u00fcre\u00e7, bilim insanlar\u0131n\u0131n ke\u015fifleriyle s\u00fcratle ilerliyor ve b\u00f6lgedeki jeolojik de\u011fi\u015fimlerin daha erken ya\u015fanaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 60 kilometre uzunlu\u011fa ve 10 metre derinli\u011fe sahip olan bu fay, vakitle derinle\u015ferek k\u0131ta kabu\u011funun okyanus kabu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015fmesine yol a\u00e7\u0131yor. Fakat Tulane \u00dcniversitesi&#8217;nden Cynthia Ebinger, bu s\u00fcrecin tam manas\u0131yla yeni bir okyanus yaratmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.\u00a0<\/p>\n<p>Ebinger, bunun yerine &#8220;geni\u015fleyen bir K\u0131z\u0131ldeniz&#8221; gibisi bir durum olu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 tabir etti. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, b\u00f6lgedeki jeolojik yap\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimine i\u015faret ederken, bilim insanlar\u0131 bu yeni olu\u015fumun tabiat\u0131n\u0131 daha \u00e2l\u00e2 anlamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Arap levhas\u0131, Afrika levhas\u0131ndan y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 2,5 santimetre kadar ayr\u0131l\u0131rken, Nubia ve Somali levhalar\u0131 her y\u0131l ortalama bir santimetre kadar birbirinden uzakla\u015f\u0131yor. Bu yava\u015f lakin daima hareket, birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde k\u0131tan\u0131n ikiye b\u00f6l\u00fcnmesine yol a\u00e7abilir ve bu s\u00fcre\u00e7, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcde tuzlu suyun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olacakt\u0131r. Bilim insanlar\u0131, bu jeolojik de\u011fi\u015fimlerin gelecekte nas\u0131l \u015fekillenece\u011fini ve b\u00f6lgedeki ekosistemlere tesirlerini merakla inceliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya&#8217;n\u0131n y\u00fczeyinde beklenmedik bir de\u011fi\u015fim ya\u015fan\u0131yor. \u015eiddetli bir \u00e7atlak, k\u0131talar\u0131 birbirinden ay\u0131rarak, bildi\u011fimiz co\u011frafyay\u0131 esasl\u0131 bir formda d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeline sahip.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7991,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[585,1962],"class_list":["post-7990","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-bilim","tag-jeolojik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7990"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7992,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7990\/revisions\/7992"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7991"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}