{"id":8258,"date":"2025-02-01T10:00:08","date_gmt":"2025-02-01T10:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=8258"},"modified":"2025-02-01T10:00:08","modified_gmt":"2025-02-01T10:00:08","slug":"kafa-travmalari-ve-alzheimer-arasindaki-baglanti-ortaya-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2025\/02\/01\/kafa-travmalari-ve-alzheimer-arasindaki-baglanti-ortaya-cikti\/","title":{"rendered":"Kafa travmalar\u0131 ve Alzheimer aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131!"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnya S\u0131hhat \u00d6rg\u00fct\u00fcne (DS\u00d6) nazaran, d\u00fcnyada 55 milyon ki\u015fi demans hastal\u0131\u011f\u0131yla ya\u015f\u0131yor ve her y\u0131l 10 milyon yeni hadise te\u015fhis ediliyor.\u00a0 Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm demans olaylar\u0131n\u0131n y\u00fczde 60-70&#8217;ini olu\u015fturuyor. T\u00fcrkiye&#8217;de demans ve Alzheimer, ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusun art\u0131\u015f\u0131yla kritik bir halk s\u0131hhati sorunu haline geldi.\u00a0<\/p>\n<p>Prof. Dr. Talip Asil, Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n risk fakt\u00f6rleri \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara dikkati \u00e7ekti.\u00a0<br \/>\u00a0<br \/>\u0130ngiltere&#8217;deki Oxford ve ABD&#8217;deki Tufts \u00fcniversitelerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ara\u015ft\u0131rmalara at\u0131fta bulunan Asil, vir\u00fcslerin Alzheimer \u00fczere n\u00f6rodejeneratif hastal\u0131klar\u0131n geli\u015fiminde de\u011ferli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.\u00a0<br \/>\u00a0<br \/>\u00c7al\u0131\u015fmalarda, laboratuvar ortam\u0131nda olu\u015fturulan &#8220;mini beyin&#8221; modellerine uygulanan travmalar\u0131n, herpes simplex vir\u00fcs\u00fc tip-1&#8217;in (HSV-1) faal hale gelmesine neden oldu\u011funu aktaran Asil, bunun sonucunda Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131na mahsus amiloid plaklar ve tau protein yumaklar\u0131 birikti\u011finin g\u00f6zlendi\u011fini bildirdi.\u00a0<\/p>\n<p>Asil, &#8220;HSV-1, d\u00fcnya genelinde yeti\u015fkinlerin y\u00fczde 80&#8217;inde bulunurken, Varisella Zoster (su \u00e7i\u00e7e\u011fi) vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zona hastal\u0131\u011f\u0131, y\u00fczde 95&#8217;lik bir oranla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminde yer al\u0131yor. Lakin bu vir\u00fcslerin ba\u015f travmalar\u0131 sonras\u0131 faal hale gelerek beyinde hasara yol a\u00e7abilece\u011fi, son y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla daha fazla k\u0131ymet kazand\u0131&#8221; s\u00f6zlerini kulland\u0131.\u00a0<\/p>\n<p><b>&#8220;Kafa travmas\u0131na a\u00e7\u0131k meslek k\u00fcmeleri, dikkatli olmal\u0131&#8221;\u00a0<\/b><\/p>\n<p>Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131rf genetik fakt\u00f6rlerle hudutlu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7evresel ve enfeksiyon kaynakl\u0131 tetikleyicilerin de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Asil, &#8220;\u00d6zellikle in\u015faat \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, madenciler, sportmenler, nakliyecilik dal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri \u00fczere ba\u015f travmas\u0131na a\u00e7\u0131k meslek k\u00fcmelerinde, bu t\u0131p risk fakt\u00f6rlerine daha dikkat edilmesi gerekiyor. Herpes vir\u00fcslerinin aktive olmas\u0131, Alzheimer geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir tehdit olu\u015fturuyor&#8221; de\u011ferlendirmesinde bulundu.\u00a0<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, antiviral ila\u00e7lar\u0131n ve anti-inflamatuar tedavilerin Alzheimer&#8217;\u0131 \u00f6nlemede tesirli olup olmayaca\u011f\u0131 \u00fczerine a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Asil, bilhassa herpes zoster vir\u00fcs\u00fcn\u00fc \u00f6nleyen a\u015f\u0131n\u0131n Alzheimer riskini azaltabilece\u011fine dair bulgular\u0131n, bilim d\u00fcnyas\u0131nda umut vadetti\u011fini s\u00f6z etti.\u00a0<\/p>\n<p>Herpes vir\u00fcslerinin Alzheimer \u00fczerindeki tesirinin uzun y\u0131llard\u0131r bilindi\u011fine i\u015faret eden Asil, \u015funlar\u0131 kaydetti:\u00a0<br \/>\u00a0<br \/>&#8220;Ancak bu yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar, ba\u015f travmalar\u0131n\u0131n s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. Bu bahiste toplumda fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 gerekiyor. Bu alandaki \u00e7al\u0131\u015fmalar, art\u0131r\u0131lmal\u0131. Ba\u015f travmalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi, meslek k\u00fcmelerinin daha fazla korunmas\u0131 ve erken tedavi yollar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, bu hastal\u0131\u011f\u0131n toplum \u00fczerindeki tesirini azaltmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ehemmiyet ta\u015f\u0131yor.&#8221;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Talip Asil, tekrarlayan ba\u015f travmalar\u0131n\u0131n beyindeki herpes vir\u00fcs\u00fcn\u00fc (HPV) aktive ederek Alzheimer riskini art\u0131rabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8259,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[660,2022,2023],"class_list":["post-8258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-alzheimer","tag-asil","tag-kafa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8258"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8260,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8258\/revisions\/8260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}