{"id":93276,"date":"2026-01-23T18:36:10","date_gmt":"2026-01-23T18:36:10","guid":{"rendered":"https:\/\/ikimisli.tr\/?p=93276"},"modified":"2026-01-23T18:36:10","modified_gmt":"2026-01-23T18:36:10","slug":"5-bin-yillik-sirri-birkac-kum-tanesi-cozdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/2026\/01\/23\/5-bin-yillik-sirri-birkac-kum-tanesi-cozdu\/","title":{"rendered":"5 bin y\u0131ll\u0131k s\u0131rr\u0131 birka\u00e7 kum tanesi \u00e7\u00f6zd\u00fc"},"content":{"rendered":"<p>Uzun m\u00fcddettir, Stonehenge\u2019in dev ta\u015flar\u0131n\u0131n Galler ve \u0130sko\u00e7ya\u2019dan Salisbury Ovas\u0131\u2019na getirildi\u011fi biliniyor. Lakin birtak\u0131m ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu ta\u015flar\u0131n Neolitik be\u015ferler taraf\u0131ndan de\u011fil, Britanya\u2019y\u0131 kaplayan buzullar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla do\u011fal olarak ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyordu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe nazaran, buzullar ta\u015flar\u0131 Salisbury Ovas\u0131\u2019na kadar s\u00fcr\u00fcklemi\u015f olmal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Curtin \u00dcniversitesi\u2019nden jeologlar ise geli\u015fmi\u015f mineral parmak izi teknikleri kullanarak bu iddiay\u0131 test etti. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u015fayet buzullar ta\u015flar\u0131 getirmi\u015f olsayd\u0131, Salisbury Ovas\u0131\u2019nda milyonlarca mikroskobik mineral adedinden olu\u015fan besbelli bir iz b\u0131rakm\u0131\u015f olmalar\u0131 gerekti\u011fini belirtti. Lakin yap\u0131lan tahliller, son buzul \u00e7a\u011f\u0131nda, yani 20\u201326 bin y\u0131l evvel, b\u00f6lgeye bu t\u0131p bir gerecin ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/5-bin-yillik-sirri-birkac-kum-tanesi-cozdu-0-LZU6J5Yt.jpg\"\/><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Dr. Anthony Clarke, bulgular\u0131n buzul ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve mevcut g\u00f6r\u00fc\u015flerle uyumlu halde ta\u015flar\u0131n Neolitik be\u015ferler taraf\u0131ndan k\u0131zaklar, silindirler ve \u0131rmaklar kullan\u0131larak ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Stonehenge\u2019in en \u015fa\u015f\u0131rtan istikametlerinden biri de ta\u015flar\u0131n k\u00f6kenleri oldu. B\u00fcy\u00fck sarsen ta\u015flar\u0131 alan\u0131n yakla\u015f\u0131k 24 kilometre kuzeyinden gelirken, iki ila be\u015f ton tart\u0131s\u0131ndaki Mavi ta\u015flar (bluestone) Galler\u2019deki Preseli Tepeleri\u2019nden, alt\u0131 tonluk altar ta\u015f\u0131 ise en az 750 kilometre uzakl\u0131ktaki kuzey \u0130sko\u00e7ya\u2019dan geliyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/5-bin-yillik-sirri-birkac-kum-tanesi-cozdu-1-FG4scOHS.jpg\"\/><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Salisbury Ovas\u0131 etraf\u0131ndaki \u0131rmaklardan toplanan 700\u2019den fazla zirkon ve apatit adedini inceledi. Bu mineraller, i\u00e7erdikleri uranyumun kur\u015funa d\u00f6n\u00fc\u015fme oran\u0131 sayesinde adeta jeolojik bir saat \u00fczere \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Sonu\u00e7lar, kum tanelerinin ya\u015f da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ne Galler\u2019deki bluestone\u2019lara ne de \u0130sko\u00e7ya\u2019daki altar ta\u015f\u0131na ili\u015fkin bir iz ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ikimisli.tr\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/5-bin-yillik-sirri-birkac-kum-tanesi-cozdu-2-TAHEjtXR.jpg\"\/><\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmaya nazaran, Salisbury Ovas\u0131\u2019ndaki tortular uzun vakit i\u00e7inde tekrar tekrar i\u015flenmi\u015f ve buzullar taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir gere\u00e7 girdisine i\u015faret etmiyor. E\u015f m\u00fcellif Prof. Chris Kirkland, b\u00f6lgenin buzul tesiriyle de\u011fil, uzun vadeli jeolojik s\u00fcre\u00e7lerle \u015fekillendi\u011fini belirtti. Bu da Stonehenge ta\u015flar\u0131n\u0131n buzullar yerine be\u015ferler taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 sonucunu g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131, bu bulgular\u0131n Neolitik toplumlar\u0131n san\u0131landan \u00e7ok daha \u00f6rg\u00fctl\u00fc, kararl\u0131 ve teknik a\u00e7\u0131dan uzman oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini vurguluyor. Ta\u015flar\u0131n uzun aral\u0131klarda deniz yoluyla ta\u015f\u0131n\u0131p, akabinde karada k\u0131zaklar ve haz\u0131rlanan yollarla s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f olabilece\u011fi ihtimali, Stonehenge\u2019in gerisindeki insan eme\u011fine ve toplumsal tertibe bak\u0131\u015f\u0131 yine \u015fekillendiriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stonehenge\u2019in yakla\u015f\u0131k 5 bin y\u0131ld\u0131r s\u00fcren gizemi, bu sefer birka\u00e7 kum adedinin yard\u0131m\u0131yla ayd\u0131nlanm\u0131\u015f olabilir. Bilim insanlar\u0131, megalitlerin buzullar taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndaki teoriyi zay\u0131flatan ve ta\u015flar\u0131n be\u015ferler taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren yeni ispatlar ortaya koydu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":93277,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[9740,711,2322,9953],"class_list":["post-93276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-buzullar","tag-insan","tag-tasi","tag-taslarin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93276"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93281,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93276\/revisions\/93281"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}