Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. An\u0131l Talas \u00d6z\u00e7imen, depresyon hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
\u2018UYKUSUZLUK G\u00d6R\u00dcLEB\u0130L\u0130R\u2019<\/b><\/p>\n
Depresyonun tarifini yapan Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u201cDepresyon s\u00fcrekli h\u00fcz\u00fcn, \u00e7\u00f6kk\u00fcn ruh hali ve zevk alamamayla karakterize bir duygudurum bozuklu\u011fudur. Depresyonda ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck fonksiyonelli\u011fini olumsuz etkileyen ve en az iki hafta s\u00fcren \u00e7\u00f6kk\u00fcn ruh hali yahut zevk alamamayla bir arada uykusuzluk yahut \u00e7ok ahenge, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k ya da \u00e7ok yeme, huzursuzluk, sonluluk, hareketlerde yava\u015flama, yorgunluk, g\u00fc\u00e7 kayb\u0131, karars\u0131zl\u0131k, de\u011fersizlik ve su\u00e7luluk niyetleri, dikkatte azalma ve mevt fikirleri g\u00f6r\u00fclmektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u2018RUHSAL TRAVMALAR NEDEN OLAB\u0130L\u0130R\u2019<\/b><\/p>\n
Depresyonun nedenlerinden bahseden Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
\u201cDepresyon ile ba\u011fl\u0131 etmenler \u00e7oklukla genetik yatk\u0131nl\u0131\u011fa ek olarak ekonomik durum, e\u011fitim seviyesi, i\u015fsizlik, cinsiyet, ya\u015f \u00fczere demografik ve sosyo-ekonomik etmenler, ruhsal travmalar, sava\u015f, g\u00f6\u00e7 \u00fczere \u00e7evresel olaylar ve son y\u0131llarda da obezite, fizik\u00ee aktivite, alkol ve unsur kullan\u0131m\u0131 \u00fczere hayat \u015fekline ait de\u011fi\u015fkenlerdir.<\/p>\n
Depresyon tek bir risk etmeninden fazla kelam konusu olan risk etmenlerinin birbiriyle olumsuz etkile\u015fimi ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Genetik datalar; duygudurum bozukluklar\u0131n\u0131n geli\u015fiminde genetik ge\u00e7i\u015fin k\u0131ymetli bir etmen oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Gerilimli hayat olaylar\u0131 (ailevi s\u0131k\u0131nt\u0131lar, ekonomik sorunlar, a\u011f\u0131r i\u015f temposu, travmatik \u00f6m\u00fcr olaylar\u0131) depresyona sebep olabilmektedir. Ayr\u0131yeten kronik hastal\u0131klar, hormonal de\u011fi\u015fiklikler, birtak\u0131m ila\u00e7lar, alkol ve unsur kullan\u0131m bozukluklar\u0131 da depresyon geli\u015fimine neden olan etkenlerdir.\u201d<\/p>\n
\u2018T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE DEPRESYON ORANLARI ARTTI\u2019<\/b><\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmalarda T\u00fcrkiye\u2019de depresyon oran\u0131n\u0131n son y\u0131llarda k\u0131ymetli oranda artt\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc lisana getiren Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u201cPandeminin etkisiyle toplumsal izolasyon, belirsizlik ve ekonomik zorluklar \u00fczere fakt\u00f6rlerin depresyon oranlar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalarla g\u00f6sterilmi\u015ftir. D\u00fcnya S\u0131hhat \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO), 2020\u2019de depresyonun d\u00fcnya genelinde artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019de de emsal bir art\u0131\u015f\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir\u201d dedi.<\/p>\n
\u2018SOSYOLOJ\u0130K ETKENLER ARTI\u015eI TET\u0130KLEYEB\u0130L\u0130R\u2019<\/b><\/p>\n
Depresyonun art\u0131\u015f\u0131n\u0131n nedenlerine dikkat \u00e7eken Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de depresyon oranlar\u0131, son y\u0131llarda toplumsal, ekonomik ve ruhsal fakt\u00f6rlerin tesiriyle artm\u0131\u015ft\u0131r. Gelir ve e\u011fitim seviyesi artt\u0131k\u00e7a depresyon riski azalmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na nazaran, sosyo-ekonomik seviyesi d\u00fc\u015f\u00fck olan ve metabolik sendrom \u00fczere kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olan bireylerde depresyon riski, sosyo-ekonomik seviyesi y\u00fcksek ve kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olmayan bireylere nazaran daha y\u00fcksektir.<\/p>\n
\u0130\u015fsizlik, toplumsal e\u015fitsizlikler ve ekonomik meseleler da gerilim d\u00fczeyini y\u00fckselterek depresyonun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran n\u00f6robiyolojik s\u00fcre\u00e7lere neden olmaktad\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmalar T\u00fcrkiye\u2019de depresif belirtilerin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu, sosyo-demografik etmenler ve kronik hastal\u0131klarla da alakal\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
\u2018KADINLARDA DAHA FAZLA G\u00d6R\u00dcL\u00dcYOR\u2019<\/b><\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de depresyonun d\u00fcnyada oldu\u011fu \u00fczere bayanlarda, erkeklere nazaran daha fazla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ya\u015f ile birlikte de bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini aktaran Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u201cE\u011fitim d\u00fczeyi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00fcniversite ve \u00fczeri e\u011fitimi olanlarda depresyon daha az g\u00f6r\u00fclmektedir. Tekrar ara\u015ft\u0131rmalar sonucuna nazaran evli olmayan ve bo\u015fanm\u0131\u015f bireylerin depresyona yakalanma riski evlilere k\u0131yasla daha y\u00fcksektir\u201d dedi.<\/p>\n
\u2018KI\u015e DEPRESYONUNUN SEBEPLER\u0130\u2019<\/b><\/p>\n
K\u0131\u015f depresyonunun, mevsimsel bir duygudurum bozuklu\u011fu oldu\u011funu vurgulayan Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
\u201cMevsimsel depresyon, belirtilerin birebir periyotta; \u00e7oklukla sonbahar ve k\u0131\u015f aylar\u0131nda ba\u015flay\u0131p, t\u0131pk\u0131 devirde; ekseriyetle ilkbahar ve yaz aylar\u0131nda bitmesi ile karakterizedir. K\u0131\u015f\u0131n g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 insan bedeninde kimi biyolojik ve kimyasal de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7ar ve ruh hali de\u011fi\u015fikliklerine neden olabilir.<\/p>\n
K\u0131\u015f depresyonunun neden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kesin olarak bilinmemekle birlikte g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131n, uyku sistemi ve ruh hali \u00fczerinde direkt tesirli olan melatonin ve serotonin \u00fczere kimi beyin kimyasallar\u0131n\u0131n istikrar\u0131n\u0131 bozdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Azalan g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, melatonin \u00fcretiminin artmas\u0131na ve serotonin d\u00fczeylerinin d\u00fc\u015fmesine neden olabilir.<\/p>\n
Bu durum da yorgunluk ve depresif hislere sebep olabilir. K\u0131\u015f aylar\u0131nda D vitamini eksikli\u011fi de yayg\u0131n g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve depresyon belirtilerini tetikleyebilir. So\u011fuk havayla azalan toplumsal etkinlikler ve fizik\u00ee aktiviteler de k\u0131\u015f depresyonunu tetikleyebilir. Bu fakt\u00f6rlerin fark\u0131nda olmak, k\u0131\u015f depresyonunun nedenlerini daha \u00e2l\u00e2 anlayarak tedbir almam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.\u201d<\/p>\n
\u2018D\u00dcZENL\u0130 ANTRENMAN YAPMAK DEPRESYONA UYGUN GEL\u0130R\u2019<\/b><\/p>\n
Depresyona uygun gelen durumlar\u0131 anlatan Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u201cDepresyon, ki\u015finin kendi gayretiyle \u00fcstesinden gelmesi g\u00fc\u00e7 olabilen ruhsal bir hastal\u0131kt\u0131r fakat profesyonel tedavi ile birlikte birtak\u0131m \u015fahs\u00ee prosed\u00fcrler d\u00fczg\u00fcnle\u015fme s\u00fcrecine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Tabibin \u00f6nerdi\u011fi ila\u00e7lar\u0131 sistemli almak, terapi seanslar\u0131na kat\u0131lmak tedavide temeldir.<\/p>\n
Depresyon hakk\u0131nda bilgi sahibi olmak, ki\u015finin durumunu anlamas\u0131na ve bununla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na dair teknikler geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Ayr\u0131yeten, aile ve arkada\u015f dayana\u011f\u0131n\u0131 almak, durumu onlarla da payla\u015fmak yard\u0131mc\u0131 olabilir. Alkol ve uyu\u015fturucu \u00fczere unsurlardan uzak durmak, depresyon belirtilerini y\u00f6netmede \u00e7ok k\u0131ymetlidir. Sistemli idman yapmak, daha evvelce zevk al\u0131nan aktiviteleri nizaml\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, istikrarl\u0131 beslenmek ve k\u00e2fi uyku da depresyonla \u00e7abada etkilidir\u201d dedi.<\/p>\n
\u2018\u0130LA\u00c7 TEDAV\u0130S\u0130 UYGULANAB\u0130L\u0130R\u2019<\/b><\/p>\n
Son olarak te\u015fhis ve tedavi yollar\u0131ndan bahseden Uzm. Dr. \u00d6z\u00e7imen, \u201cDepresyon tan\u0131s\u0131, doktor taraf\u0131ndan yap\u0131lan fizik muayene, laboratuvar testleri ve psikiyatrik de\u011ferlendirmelerle konur. Depresyon \u00e7o\u011funlukla tedaviye g\u00fczel cevap veren ruhsal bir hastal\u0131kt\u0131r. Tedavide en tesirli yakla\u015f\u0131m ila\u00e7 tedavisi ile birlikte psikoterapi m\u00fcdahaleleri entegre etmektir.<\/p>\n
Diren\u00e7li hadiselerde yahut intihar riski halinde hastanede yatarak tedavi ve EKT (elektrokonvulzif tedavi) de uygulanabilmektedir. Depresyon tedavi edilmezse, ki\u015finin hayat kalitesini \u00f6nemli halde bozabilece\u011fi ve daha a\u011f\u0131r ruhsal problemlere yol a\u00e7abilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r\u201d s\u00f6zlerini kulland\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u0131\u015f mevsiminde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131, melatonin ve serotonin \u00fczere beyin kimyasallar\u0131n\u0131 etkileyerek depresyona yol a\u00e7abilir. Ayr\u0131yeten D vitamini eksikli\u011fi, bu belirtileri daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebilir. Psikiyatri Uzman\u0131 Dr. An\u0131l Talas \u00d6z\u00e7imen, k\u0131\u015f depresyonu ve D vitamini eksikli\u011fi ortas\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9973,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[2339,1498,2341,2340,434],"class_list":["post-9972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-depresyon","tag-ekonomik","tag-etmen","tag-ruh","tag-tedavi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9972"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9974,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9972\/revisions\/9974"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9973"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikimisli.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}