Teknoloji

Kaya parçasından 115 milyon yıllık tarih çıktı: Bilim dünyası şaşkın

Yeni keşfedilen tıp, “Zavacephalae rinpoche” olarak isimlendirildi. İsmi, Tibetçe “kök” manasına gelen “zava” ve Latince “baş” manasındaki “cephal” sözlerinin birleşimiyle oluşturulurken, “rinpoche” ise Tibetçe’de “kıymetli olan” manasına geliyor. Bu isim, kafatasının kayalıklardan adeta cilalanmış bir taş üzere dışarı çıkmış olmasıyla ilişkilendirildi.

108 ila 115 milyon yıl öncesine uzanan kalıntılar, kubbe-kafalı dinozorların (pachycephalosaurus) bilinen tarihini 15 milyon yıl geriye çekiyor. Böylelikle, bu tuhaf baş yapısının nasıl ve ne vakit geliştiğine dair yeni ipuçları sunulmuş oldu.

Genellikle Geç Kretase devrinde (86-66 milyon yıl önce) yaşamış olan pachycephalosaurus çeşitleri, kalın kafataslarıyla biliniyor. Kimi bilim beşerlerine nazaran bu yapılar eş bulmada ya da rakipleri alt etmede avantaj sağlıyordu. Lakin bugüne dek bu baş yapılarının nasıl geliştiği tam olarak çözülememişti.

Yeni keşif sayesinde bilim insanları bu sır perdesini aralayabilir. Zira bu fosil, sadece kafatasını değil, tıpkı vakitte kuyruk, kol ve bacak kemikleriyle birlikte yaklaşık yüzde 54’lük bir iskeleti kapsıyor. Ayrıyeten mide taşları da dinozorun sindirim sistemine dair bilgi sunuyor.

Yaklaşık 1 metre uzunluğundaki ve 5,85 kilogram yükündeki bu genç dinozor, ölmüş olduğunda hâlâ gelişme kademesindeydi. Lakin buna karşın kubbesi büsbütün oluşmuş durumdaydı. Bu da, cinsel olgunluğa iskelet gelişimini tamamlamadan ulaşmış olabileceğine işaret ediyor.

North Carolina State Üniversitesi’nden paleontolog Lindsay Zanno, “Z. rinpoche harika bir keşif. Birinci defa büyüme evresiyle kubbe gelişimini eşleştirme bahtı bulduk.” diyerek, keşfin değerine dikkat çekti.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu