Küresel ekonomi dünyası, Fed Başkanı Jerome Powell’a yönelik artan baskılar ve Adalet Bakanlığı’nın mahkeme celpleriyle sarsılırken, hususa dair en çarpıcı yorum kurumlar üzerine yaptığı çalışmalarla Nobel İktisat Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Daron Acemoğlu’ndan geldi. Bloomberg TV’ye konuşan Acemoğlu, merkez bankası bağımsızlığının bir lüks değil, çağdaş iktisadın ayakta kalması için “zorunluluk” olduğunu tabir etti.
PAA SİYASETİ MERKEZ BANKASI LİDERİNİN SİYASİ ANLAYIŞINA NAZARAN ŞEKİLLENEMEZ
Röportajda, Fed’in faiz kararları nedeniyle cezai soruşturma tehdidiyle karşı karşıya kalmasını pahalandıran Acemoğlu, bu durumu tehlikeli bir emsal olarak nitelendirdi. Acemoğlu, “Eğer para siyaseti bir liderin tercihlerine yahut siyasi ajandasına nazaran şekillenmeye başlarsa, piyasaların itimadı kalıcı olarak sarsılır. Fed’in bağımsızlığı, fiyat istikrarı ve ekonomik büyümenin temel taşıdır” dedi.
KÜRESEL MERKEZ BANKALARINDAN TAKVİYE MESAJI
Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) üzere dev kurumların Powell ile “tam dayanışma” içinde olduklarını açıklamasını yorumlayan Nobel ödüllü ekonomist, bu eşgüdümlü reaksiyonun ciddiyetine dikkat çekti:
“Dünya genelindeki merkez bankacıların bu formda ortak bir bildiri yayınlaması olağan koşullarda gördüğümüz bir durum değil. Bu, global finans sisteminin çapasının (Fed) ne kadar büyük bir tehdit altında olduğunun en net ispatıdır. Kurumsal özerkliğin savunulması, yalnızca ABD için değil, global finansal istikrar için de hayati ehemmiyet taşıyor.”
“KURUMLAR BİR GECEDE YIKILMAZ”
Acemoğlu, ünlü yapıtı Ulusların Düşüşü’ndeki “kapsayıcı” ve “sömürücü” kurumlar teorisine atıfta bulunarak, Fed üzere kritik sistemlerin siyasallaşmasının ABD’yi kapsayıcı modelden uzaklaştırabileceği ikazında bulundu. Powell’a yönelik atılımların kurumsal aşınmaya yol açtığını belirten Acemoğlu, “Kurumlar bir gecede yıkılmaz lakin bağımsızlıklarına yönelik her taarruz, onları içten içe zayıflatır. Bugün gördüğümüz baskılar, yarın ekonomik kararların rasyonellikten uzaklaşmasına yol açabilir” sözlerini kullandı.
FED’İN ÖZERKLİĞİNİN KORUNMASI ÇAĞRISI
Acemoğlu, Trump idaresinin konut kredisi maliyetlerini düşürmek ve borçlanma yükünü azaltmak hedefiyle Fed’e yaptığı baskıların kısa vadeli kazanımlar getirebileceğini lakin uzun vadede enflasyonist bir felakete davetiye çıkaracağını savundu. Powell’ın geri adım atmayan duruşunu destekleyen Acemoğlu, hukukun üstünlüğü ve demokratik hesap verebilirlik çerçevesinde Fed’in özerkliğinin korunması davetinde bulundu.
